"ಕನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸು ಸಮಗ್ರ ಕೈಪಿಡಿ: ಲಘು-ಗುರು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಗಣ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ವಿಧಗಳು."
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಛಂದಸ್ಸು. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಈ ಛಂದಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಸಮಗ್ರ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 1. ಛಂದಸ್ಸು ಎಂದರೇನು? "ಪದ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಛಂದಸ್ಸು". ಕ್ರಿ.ಶ. 990ರಲ್ಲಿ ಒಂದನೆಯ ನಾಗವರ್ಮ ಬರೆದ 'ಛಂದೋಂಬುಧಿ' ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಛಂದಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಅಂಗಗಳಿವೆ: ಪಾದ: ಪದ್ಯದ ಒಂದು ಸಾಲು. ಮಾತ್ರೆ: ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ. ಗಣ: ಮಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಅಕ್ಷರಗಳ ಗುಂಪು. ಪ್ರಾಸ: ಪದ್ಯದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯತವಾಗಿ ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳು. 2. ಲಘು ಮತ್ತು ಗುರು (ಮಾತ್ರಾ ಕಾಲ) ಛಂದಸ್ಸಿನ ಮೂಲ ಅಡಿಪಾಯವೇ ಲಘು ಮತ್ತು ಗುರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು (ಪ್ರಸ್ತಾರ ಹಾಕುವುದು). ಲಘು (U): ಒಂದು ಮಾತ್ರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳು (ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರಗಳು). ಗುರು (-): ಎರಡು ಮಾತ್ರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳು (ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳು, ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರದ ಹಿಂದಿನ ಅಕ್ಷರ, ಅನುಸ್ವಾರ/ವಿಸರ್ಗದೊಡನೆ ಇರುವ ಅಕ್ಷರ). 3. ಗಣಗಳ ವಿಧಗಳು ಕನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಣಗಳನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಅ) ಅಕ್ಷರಗಣ (ವರ್ಣಗಣ): ಇದು...