ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶ (ಕ್ರಿ.ಶ. 540 - 757)

 

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶ (ಕ್ರಿ.ಶ. 540 - 757)

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆಳಿದ ಪ್ರಬಲ ರಾಜವಂಶ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು ತಂದವರು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು.

 ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿತು.

 ಇವರ ಕಾಲವನ್ನು "ಕರ್ನಾಟಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಉದಯಕಾಲ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲಾಂಶಗಳು

• ​ಸ್ಥಾಪಕ: ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹ (ಆದರೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೈಜ ಸ್ಥಾಪಕ ಒಂದನೇ ಪುಲಕೇಶಿ).
• ​ರಾಜಧಾನಿ: ಬಾದಾಮಿ (ವಾತಾಪಿ), ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ.
• ​ರಾಜಲಾಂಛನ: ವರಾಹ (ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರ).
• ​ಧರ್ಮ: ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ (ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ), ಆದರೆ ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳಿಗೂ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದರು.

​2. ಪ್ರಮುಖ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು

​ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶೂರ ಅರಸರಿದ್ದರೂ, ಈ ಕೆಳಗಿನವರು ಪ್ರಮುಖರು:

ರಾಜನ ಹೆಸರು -ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ

ಒಂದನೇ ಪುಲಿಕೇಶಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 540 - 566):

ಬಾದಾಮಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ನೈಜ ಸ್ಥಾಪಕ.

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ ಪುಲಿಕೇಶಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೇಶ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದ ನೈಜ ಸ್ಥಾಪಕ ಒಂದನೇ ಪುಲಿಕೇಶಿ. ಈತನು ಜಯಸಿಂಹನ ಮೊಮ್ಮಗ. 

ಈತನು ಬಾದಾಮಿಯ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. 

ಈತನು ಅನೇಕ ಯಾಗಗಳನ್ನು (ಅಶ್ವಮೇಧ, ವಾಜಪೇಯ) ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದನು. 

ಈತನಿಗೆ 'ಸತ್ಯಾಶ್ರಯ', 'ರಣವಿಕ್ರಮ' ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳಿದ್ದವು. 

ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಕ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಮಂಗಳೇಶ (ಕ್ರಿ.ಶ. 597 - 609):

ಒಂದನೇ ಪುಲಿಕೇಶಿಯ ಮಗನಾದ ಮಂಗಳೇಶನು ತನ್ನ ಸೋದರ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. 

ಈತನು ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಮತ್ತು ಕಲಾಭಿಮಾನಿ.

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಈತನು ಕೊಂಕಣದ ಮೌರ್ಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಕಲಚೂರಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ: ಬಾದಾಮಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಷ್ಣವ ಗುಹಾಲಯವನ್ನು (ಗುಹೆ ನಂ. 3) ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಮಂಗಳೇಶನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಈತನು ತನ್ನನ್ನು 'ಪರಮ ಭಾಗವತ' ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅಂತ್ಯ: ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ, ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ ಮಗನಾದ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾಯಿತು.

ಈ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೇಶನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು.

ಈ ಇಬ್ಬರು ಅರಸರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಬಲಿಷ್ಠ ಬುನಾದಿಯ ಮೇಲೆ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿಯು ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದನು.

ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿ -ಹರ್ಷವರ್ಧನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವನು, ಚಾಲುಕ್ಯರ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೊರೆ.

ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ II -ಕಂಚಿಯ ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಸೋಲಿಸಿ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದನು.

ವಿನಯಾದಿತ್ಯ- ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗಿ 'ಸಕಲೋತ್ತರ ಪಥನಾಥ' ಎಂಬ ಬಿರುದು ಪಡೆದನು.

3. ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು

ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳು:

ಐಹೊಳೆ: ಇದನ್ನು "ಭಾರತೀಯ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ತೊಟ್ಟಿಲು" ಎನ್ನುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಬಾದಾಮಿ: ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಘಟಿಕಸ್ಥಾನಗಳು: ಕಂಚಿಯಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದವು.

​4. ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು

​ಚಾಲುಕ್ಯರು 'ವೇಸರ' ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

ದೇವಾಲಯದ ಹೆಸರು	ಸ್ಥಳ	ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು / ವಿಶೇಷತೆ
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯ-	ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು	-ರಾಣಿ ಲೋಕಮಹಾದೇವಿ (ಪಲ್ಲವರ ಮೇಲಿನ ವಿಜಯದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ).
ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ-	ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು-	ರಾಣಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ಮಹಾದೇವಿ.
ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯ-	ಐಹೊಳೆ	-ಬೌದ್ಧ ಚೈತ್ಯಾಲಯದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಮೇಗುತಿ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ-	ಐಹೊಳೆ	-ರವಿಕೀರ್ತಿ (ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿ).
ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳು	-ಬಾದಾಮಿ-	ಮಂಗಳೇಶ (4ನೇ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ).

1. ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೧೦ - ೬೪೨)

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶ (ಕ್ರಿ.ಶ. 540 - 757)

ಇವನು ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅರಸ. ಇವನ ಸಾಧನೆಗಳು ಇಡೀ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಯುದ್ಧ: ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಬಲ ಅರಸ ಹರ್ಷವರ್ಧನನನ್ನು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸೋಲಿಸಿದನು. 

ಈ ಜಯದ ನಂತರ ಇವನಿಗೆ 'ಪರಮೇಶ್ವರ' ಮತ್ತು 'ದಕ್ಷಿಣಾಪಥೇಶ್ವರ' ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳು ಬಂದವು.

ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನ: ಪುಲಕೇಶಿಯ ವಿಜಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿ ರವಿಕೀರ್ತಿಯು ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ (ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ) ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.

ವಿದೇಶಿ ಸಂಬಂಧ: ಪರ್ಷಿಯಾದ ರಾಜ ಎರಡನೇ ಖುಸ್ರು ಪುಲಕೇಶಿಯ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದನು (ಇದನ್ನು ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು).

ಚೀನೀ ಪ್ರವಾಸಿ: ಚೀನಾ ಪ್ರವಾಸಿ ಹ್ಯುಯೆನ್ ಸಂಗ್ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾನೆ.

೨. ಐಹೊಳೆ: ಭಾರತೀಯ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ತೊಟ್ಟಿಲು

ಐಹೊಳೆಯು ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೨೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.

ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯ: ಇದು ಅದರ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಲಾಡ್ ಖಾನ್ ದೇವಾಲಯ: ಇದು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಮೇಗುತಿ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ: ರವಿಕೀರ್ತಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನವಿದೆ.

೩. ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು: ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

ಇಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.

ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯ: ಇದನ್ನು ಲೋಕಮಹಾದೇವಿ (ಎರಡನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ರಾಣಿ) ಕಂಚಿಯ ಪಲ್ಲವರ ಮೇಲಿನ ವಿಜಯದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು. ಇದು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯಗಳು: ಇವುಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಲಾ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯುತ್ತವೆ.

ವಿಶೇಷತೆ: ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ 'ನಾಗರ' ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ 'ದ್ರಾವಿಡ' ಶೈಲಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು (ಇದನ್ನು 'ವೇಸರ' ಶೈಲಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ).

1.ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿ ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿ ಶೈಲಿ

ಚಾಲುಕ್ಯರ ಅಪ್ರತಿಮ ವೀರ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು:

 2.ಐಹೊಳೆ (ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ತೊಟ್ಟಿಲು)

ಐಹೊಳೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಲಾಡ್ ಖಾನ್ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಚಿತ್ರಗಳು:

3.ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು (ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ)

ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಚಿತ್ರಗಳು:

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸೈನಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು:

ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸೈನ್ಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸೈನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಇವರ ಸೈನಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೀರ್ತಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಹಬ್ಬಿತು.

'ಕರ್ನಾಟಕ ಬಲ': ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು 'ಕರ್ನಾಟಕ ಬಲ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಅವರ ಸೈನ್ಯದ ಅಜೇಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ನರ್ಮದಾ ಕದನ:

 ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯು ಉತ್ತರ ಪಥೇಶ್ವರ ಹರ್ಷವರ್ಧನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ. 

ಇದು ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸೈನಿಕ ವ್ಯೂಹರಚನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಅಂಶಗಳು:

• ​ಯುದ್ಧದ ಕಾಲ: ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 618-619 ರಲ್ಲಿ ಈ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.
• ​ಪರಿಣಾಮ: ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹರ್ಷವರ್ಧನನು ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ಸಾಗದಂತೆ ಪುಲಕೇಶಿ ತಡೆದನು. ಇದರಿಂದ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯು ಇಬ್ಬರು ಮಹಾನ್ ಅರಸರ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯಾಯಿತು.
• ​ಬಿರುದುಗಳು: ಈ ಮಹಾನ್ ಜಯದ ನಂತರ ಪುಲಕೇಶಿಗೆ 'ಪರಮೇಶ್ವರ', 'ದಕ್ಷಿಣಾಪಥೇಶ್ವರ' ಮತ್ತು 'ಪೃಥ್ವೀವಲ್ಲಭ' ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳು ಲಭಿಸಿದವು.
• ​ಸಾಕ್ಷ್ಯ: ಈ ಯುದ್ಧದ ವಿವರಗಳು ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಪ್ರವಾಸಿ ಹ್ಯುಯೆನ್ ಸಂಗ್‌ನ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

ನೌಕಾದಳದ ಸ್ಥಾಪನೆ: 

ಚಾಲುಕ್ಯರು ಪ್ರಬಲ ನೌಕಾದಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿ, 'ರೇವಾ' (ನರ್ಮದಾ) ನದಿಯ ದಂಡೆಯವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದರು.

 ಪುಲಕೇಶಿಯು ನೌಕಾದಳದ ಸಹಾಯದಿಂದ 'ಪುರಿ' (ಇಂದಿನ ಮುಂಬೈ ಸಮೀಪದ ಎಲಿಫಂಟಾ ದ್ವೀಪ) ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡನು.

ಪಲ್ಲವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ: 

ಕಂಚಿಯ ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

2. ಆಡಳಿತ ಪದ್ಧತಿ:

ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆಡಳಿತವು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಜೆಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿತ್ತು.

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಅವರ ರಾಜಲಾಂಛನ **'ವರಾಹ'**ದ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜಲಾಂಛನ ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳು (ವರಾಹ):

ರಾಜಲಾಂಛನ: ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವಾದ 'ವರಾಹ' (ಕಾಡು ಹಂದಿ) ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜಲಾಂಛನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು.

ವರಾಹ ನಾಣ್ಯಗಳು: ಚಾಲುಕ್ಯರು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಗೆ ತಂದಿದ್ದರು. ಈ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ವರಾಹದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು 'ವರಾಹ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ನಾವು ಹಣವನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 'ವರಹ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆ: ನಾಣ್ಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರಾಹದ ಚಿತ್ರವಿದ್ದರೆ, ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರ ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಲವು ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಚಾಲುಕ್ಯರು ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಭವ್ಯವಾದ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ: 

ರಾಜನೇ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು.

 ರಾಜನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವಿತ್ತು.

ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು 'ಮಹಾಸಂಧಿವಿಗ್ರಹಿಕ' (ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿ) ಮತ್ತು 'ಸೇನಾಪತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಪ್ರಾಂತೀಯ ಆಡಳಿತ: 

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು 'ವಿಷಯ', 'ನಾಡು' ಮತ್ತು **'ಗ್ರಾಮ'**ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ವಿಷಯ: ಜಿಲ್ಲೆಯಂತಿದ್ದು, ಇದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನನ್ನು 'ವಿಷಯಪತಿ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗ್ರಾಮ: ಆಡಳಿತದ ಕೊನೆಯ ಘಟಕ. 

ಹಿರಿಯರ ಮಂಡಳಿಯಾದ 'ಮಹಾಜನರು' ಗ್ರಾಮದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ: 

ಚಾಲುಕ್ಯ ಅರಸರು ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ: 

ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

 ಉದಾಹರಣೆಗೆ:ವಿನಯಾದಿತ್ಯನ ಪತ್ನಿ ವಿನಯವತಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಾಧಿತ್ಯನ ಪತ್ನಿ ವಿಜಯಾಂಕ (ವಿಜ್ಜಿಕ) ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಬಗ್ಗೆ FDA, SDA, KAS ಮತ್ತು NET/SLET ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗುವ 25 ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

​ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಇತಿಹಾಸ: ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

1. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಅರಾಜಕತೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 642-655) ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದವರು ಯಾರು?
   • ​ಅ) ವಿನಯಾದಿತ್ಯ
   • ​ಆ) ಒಂದನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ
   • ​ಇ) ಒಂದನೇ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮ
   • ​ಈ) ವಿಜಯಾದಿತ್ಯ ಉತ್ತರ: ಆ) ಒಂದನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ
2. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಬಾದಾಮಿಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 543) 'ಸತ್ಯಾಶ್ರಯ' ಮತ್ತು 'ರಣವಿಕ್ರಮ' ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು ಯಾರು?
   • ​ಅ) ಜಯಸಿಂಹ
   • ​ಆ) ರಣರಾಗ
   • ​ಇ) ಒಂದನೇ ಪುಲಕೇಶಿ
   • ​ಈ) ಮಂಗಳೇಶ ಉತ್ತರ: ಇ) ಒಂದನೇ ಪುಲಕೇಶಿ
3. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚಾಲುಕ್ಯರ ಯಾವ ಅರಸನು ಪಲ್ಲವ ರಾಜಧಾನಿ ಕಂಚಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಅದನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸದೆ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಸಿಂಹೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾನ ನೀಡಿದನು?
   • ​ಅ) ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿ
   • ​ಆ) ಒಂದನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ
   • ​ಇ) ಎರಡನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ
   • ​ಈ) ವಿನಯಾದಿತ್ಯ ಉತ್ತರ: ಇ) ಎರಡನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ
4. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ 'ಪಾಪನಾಥ' ದೇವಾಲಯವು ಯಾವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ?
   • ​ಅ) ಶುದ್ಧ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿ
   • ​ಆ) ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ನಾಗರ ಶೈಲಿ
   • ​ಇ) ವೇಸರ ಶೈಲಿ
   • ​ಈ) ಕದಂಬ ಶೈಲಿ ಉತ್ತರ: ಆ) ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ನಾಗರ ಶೈಲಿ
5. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮಹಾಕೂಟ ಸ್ತಂಭ ಶಾಸನವನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿದ ಚಾಲುಕ್ಯ ಅರಸ ಯಾರು?
   • ​ಅ) ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿ
   • ​ಆ) ಮಂಗಳೇಶ
   • ​ಇ) ಒಂದನೇ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮ
   • ​ಈ) ವಿಜಯಾದಿತ್ಯ ಉತ್ತರ: ಆ) ಮಂಗಳೇಶ
6. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರವಿಕೀರ್ತಿಯು ತನ್ನನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ?
   • ​ಅ) ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿ
   • ​ಆ) ಕಾಳಿದಾಸ ಮತ್ತು ಭಾರವಿ
   • ​ಇ) ಬಾಣಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ದಂಡಿ
   • ​ಈ) ಪಂಪ ಮತ್ತು ರನ್ನ ಉತ್ತರ: ಆ) ಕಾಳಿದಾಸ ಮತ್ತು ಭಾರವಿ
7. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ 'ಮಹಾಜನ' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು?
   • ​ಅ) ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ
   • ​ಆ) ಅಗ್ರಹಾರಗಳಲ್ಲಿ (ಗ್ರಾಮ ಆಡಳಿತ)
   • ​ಇ) ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ
   • ​ಈ) ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ: ಆ) ಅಗ್ರಹಾರಗಳಲ್ಲಿ
8. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಧರ್ಮಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ಯಾರು?
   • ​ಅ) ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿ
   • ​ಆ) ವಿಜಯಾದಿತ್ಯ
   • ​ಇ) ವಿನಯಾದಿತ್ಯ
   • ​ಈ) ಒಂದನೇ ಪುಲಕೇಶಿ ಉತ್ತರ: ಆ) ವಿಜಯಾದಿತ್ಯ
9. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಬಾದಾಮಿಯ ಮೂರನೇ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು (ವಿಷ್ಣು ಗುಹೆ) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು?
   • ​ಅ) ಕ್ರಿ.ಶ. 543
   • ​ಆ) ಕ್ರಿ.ಶ. 578
   • ​ಇ) ಕ್ರಿ.ಶ. 610
   • ​ಈ) ಕ್ರಿ.ಶ. 642 ಉತ್ತರ: ಆ) ಕ್ರಿ.ಶ. 578
10. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯು ಪರ್ಷಿಯಾದ ರಾಜ 'ಎರಡನೇ ಖುಸ್ರೋ' ಬಳಿಗೆ ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದನ್ನು ಯಾವ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು?
    • ​ಅ) ಬಾದಾಮಿ ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಗಳು
    • ​ಆ) ಅಜಂತಾ ಗುಹೆ ಸಂಖ್ಯೆ 1
    • ​ಇ) ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು
    • ​ಈ) ಹಂಪಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಉತ್ತರ: ಆ) ಅಜಂತಾ ಗುಹೆ ಸಂಖ್ಯೆ 1
11. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಐಹೊಳೆಯ 'ಲಾಡ್ ಖಾನ್' ದೇವಾಲಯವು ಮೂಲತಃ ಯಾವುದಾಗಿತ್ತು?
    • ​ಅ) ಶಿವ ದೇವಾಲಯ
    • ​ಆ) ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ
    • ​ಇ) ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
    • ​ಈ) ಜೈನ ಬಸದಿ ಉತ್ತರ: ಇ) ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
12. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಚಿತ್ರ ಯಾವುದು?
    • ​ಅ) ಆನೆ
    • ​ಆ) ಹಂದಿ (ವರಾಹ)
    • ​ಇ) ಗರುಡ
    • ​ಈ) ನವಿಲು ಉತ್ತರ: ಆ) ಹಂದಿ (ವರಾಹ)
13. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸೇನೆಗೆ ಇದ್ದ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರೇನು?
    • ​ಅ) ಕರ್ನಾಟಕ ಬಲ
    • ​ಆ) ಚಾಲುಕ್ಯ ಸೈನ್ಯ
    • ​ಇ) ವಿಜಯ ಪಡೆ
    • ​ಈ) ವಿಕ್ರಮ ದಳ ಉತ್ತರ: ಅ) ಕರ್ನಾಟಕ ಬಲ
14. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಎರಡನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಪತ್ನಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ಮಹಾದೇವಿಯು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೇವಾಲಯ ಯಾವುದು?
    • ​ಅ) ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯ
    • ​ಆ) ತ್ರೈಲೋಕೇಶ್ವರ (ಈಗಿನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ) ದೇವಾಲಯ
    • ​ಇ) ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
    • ​ಈ) ಗಳಗನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಉತ್ತರ: ಆ) ತ್ರೈಲೋಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
15. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯನ್ನು ಕೊಂದ ಪಲ್ಲವ ರಾಜ ಯಾರು?
    • ​ಅ) ಮಹೇಂದ್ರವರ್ಮ
    • ​ಆ) ಮೊದಲನೇ ನರಸಿಂಹವರ್ಮ
    • ​ಇ) ರಾಜಸಿಂಹ
    • ​ಈ) ಅಪರಾಜಿತ ಉತ್ತರ: ಆ) ಮೊದಲನೇ ನರಸಿಂಹವರ್ಮ
16. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಐಹೊಳೆಯ 'ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯ'ವು ಯಾವ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ?
    • ​ಅ) ಚೌಕಾಕಾರ
    • ​ಆ) ಗಜಪೃಷ್ಠಾಕಾರ (Apsidal)
    • ​ಇ) ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರ
    • ​ಈ) ವೃತ್ತಾಕಾರ ಉತ್ತರ: ಆ) ಗಜಪೃಷ್ಠಾಕಾರ
17. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಗಾವುಂಡ' ಎಂದರೆ ಯಾರು?
    • ​ಅ) ಸೇನಾಪತಿ
    • ​ಆ) ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ
    • ​ಇ) ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿಗಾರ
    • ​ಈ) ಪುರೋಹಿತ ಉತ್ತರ: ಆ) ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ
18. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಹ್ಯೂಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ಪ್ರಕಾರ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಜನರ ಗುಣಲಕ್ಷಣವೇನು?
    • ​ಅ) ಸೋಮಾರಿಗಳು
    • ​ಆ) ಗರ್ವಿಷ್ಠರು ಆದರೆ ಕೃತಜ್ಞರು
    • ​ಇ) ಕಪಟಿಗಳು
    • ​ಈ) ಅಹಿಂಸಾವಾದಿಗಳು ಉತ್ತರ: ಆ) ಗರ್ವಿಷ್ಠರು ಆದರೆ ಕೃತಜ್ಞರು
19. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದುಷಿ ಮತ್ತು 'ಕೌಮುದಿ ಮಹೋತ್ಸವ' ನಾಟಕದ ಕರ್ತೃ ಯಾರು?
    • ​ಅ) ವಿಜಯ ಭಟ್ಟಾರಿಕಾ (ವಿಜ್ಜಿಕಾ)
    • ​ಆ) ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ
    • ​ಇ) ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿ
    • ​ಈ) ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಉತ್ತರ: ಅ) ವಿಜಯ ಭಟ್ಟಾರಿಕಾ (ವಿಜ್ಜಿಕಾ)
20. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ತ್ರಿಭುವನಾಚಾರ್ಯ' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಿ ಯಾರು?
    • ​ಅ) ಜಕಣಾಚಾರಿ
    • ​ಆ) ಗುಂಡನ್ ಅನಿವಾರಿತಾಚಾರಿ
    • ​ಇ) ರೇವಡಿ ಓವಜ
    • ​ಈ) ಚವುಂಡರಾಯ ಉತ್ತರ: ಆ) ಗುಂಡನ್ ಅನಿವಾರಿತಾಚಾರಿ
21. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳ ಭಾಷೆ ಯಾವುದಾಗಿತ್ತು?
    • ​ಅ) ಕೇವಲ ಕನ್ನಡ
    • ​ಆ) ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ
    • ​ಇ) ಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ
    • ​ಈ) ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಉತ್ತರ: ಆ) ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ
22. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸೈನ್ಯವು 'ಹರಿಹರ' ದ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸುವ ಶಾಸನ ಯಾವುದು?
    • ​ಅ) ಬಾದಾಮಿ ಶಾಸನ
    • ​ಆ) ವಕ್ಕಲೇರಿ ಶಾಸನ
    • ​ಇ) ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನ
    • ​ಈ) ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ ಉತ್ತರ: ಆ) ವಕ್ಕಲೇರಿ ಶಾಸನ
23. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ 'ಘಟಿಕಾಸ್ಥಾನ' ಎಲ್ಲಿದೆ?
    • ​ಅ) ಬಾದಾಮಿ
    • ​ಆ) ಕಂಚಿ
    • ​ಇ) ಐಹೊಳೆ
    • ​ಈ) ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಉತ್ತರ: ಇ) ಐಹೊಳೆ
24. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಎರಡನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಕಂಚಿಯ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಗಂಗರ ಅರಸ ಯಾರು?
    • ​ಅ) ಶ್ರೀಪುರುಷ
    • ​ಆ) ದೂರ್ ವಿನೀತ
    • ​ಇ) ಎರಡನೇ ಶಿವಮಾರ
    • ​ಈ) ಒಂದನೇ ಮಾರಸಿಂಹ ಉತ್ತರ: ಅ) ಶ್ರೀಪುರುಷ
25. ​ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಯಾವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು?
    • ​ಅ) ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು -> ಬಾದಾಮಿ -> ಐಹೊಳೆ
    • ​ಆ) ಐಹೊಳೆ -> ಬಾದಾಮಿ -> ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು
    • ​ಇ) ಬಾದಾಮಿ -> ಐಹೊಳೆ -> ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು
    • ​ಈ) ಐಹೊಳೆ -> ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು -> ಬಾದಾಮಿ ಉತ್ತರ: ಆ) ಐಹೊಳೆ -> ಬಾದಾಮಿ -> ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು