ಅವ್ಯಯ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರಗಳು

 

ಅವ್ಯಯ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರಗಳು

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ, ವಚನ ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದದ ಪದಗಳನ್ನು 'ಅವ್ಯಯ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಇವುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಏಕರೂಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಅವ್ಯಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ:

1. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವ್ಯಯ

ಕ್ರಿಯೆಯು ನಡೆಯುವ ರೀತಿ, ಕಾಲ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವ್ಯಯ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಮೆಲ್ಲಗೆ: ಅವನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ನಡೆದನು.

ಬೇಗ: ಶಾಲೆಗೆ ಬೇಗ ಹೋಗು.

ಹೀಗೆ: ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡು.

ಅಲ್ಲಿ: ಪುಸ್ತಕವು ಅಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಚನ್ನಾಗಿ: ಅವಳು ಚನ್ನಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ.

2. ಅನುಕರಣ ಅವ್ಯಯ

ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಶಬ್ದವನ್ನು ಅಥವಾ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಅನುಕರಿಸುವಂತೆ ಬಳಸುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಅನುಕರಣ ಅವ್ಯಯ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಸರಸರ: ಹಾವು ಸರಸರನೆ ಹೋಯಿತು.

ಧಬಧಬ: ಮಳೆ ಧಬಧಬ ಸುರಿಯುತ್ತಿದೆ.

ಗಿಜಿಗಿಜಿ: ಈ ಸ್ಥಳ ಗಿಜಿಗಿಜಿ ಎನ್ನುತ್ತಿದೆ.

ಧಗಧಗ: ಬೆಂಕಿ ಧಗಧಗ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ.

ಲಕಲಕ: ವಜ್ರವು ಲಕಲಕ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

3. ಭಾವಸೂಚಕ ಅವ್ಯಯ (ಉದ್ಗಾರವಾಚಕ)

ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಹರ್ಷ, ಶೋಕ, ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮುಂತಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಭಾವಸೂಚಕ ಅವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಅಯ್ಯೋ: ಅಯ್ಯೋ! ಎಂತಹ ಕಷ್ಟ ಬಂತು.

ಶಹಬಾಷ್: ಶಹಬಾಷ್! ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ.

ಓಹೋ: ಓಹೋ! ಎಂತಹ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ.

ಛೀ: ಛೀ! ಈ ಜಾಗ ಎಷ್ಟು ಗಲೀಜಾಗಿದೆ.

ಆಹಾ: ಆಹಾ! ಈ ಅಡುಗೆ ತುಂಬಾ ರುಚಿಯಾಗಿದೆ.

4. ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ

ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಧಾತುಗಳಿಲ್ಲ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಸಾಕು: ನನಗೆ ಇಷ್ಟೇ ಅನ್ನ ಸಾಕು.

ಬೇಡ: ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಬೇಡ.

ಉಂಟು: ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರ ಉಂಟು.

ಅಹುದು (ಹೌದು): ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದು ಹೌದು.

ಇಲ್ಲ: ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

5. ಸಂಬಂಧಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ

ಎರಡು ಪದ ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಮತ್ತು: ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು.

ಅಥವಾ: ನೀನು ಬಾ ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ತಮ್ಮನನ್ನು ಕಳುಹಿಸು.

ಆದರೆ: ನಾನು ಬಂದೆ ಆದರೆ ಅವನು ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಏಕೆಂದರೆ: ಮಳೆ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಬರಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಛತ್ರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಕೂಡ: ಅವಳ ಜೊತೆ ನಾನು ಕೂಡ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.

6. ತದ್ಧಿತಾಂತ ಅವ್ಯಯ

ನಾಮಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ಅವ್ಯಯಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ತದ್ಧಿತಾಂತ ಅವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ವರೆಗೆ: ಮೈಸೂರಿನವರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದೆ.

ತನಕ: ಸಂಜೆಯ ತನಕ ಕಾದೆ.

ಹೊರತು: ಅವನು ಬಂದ ಹೊರತು ಕೆಲಸ ಆಗದು.

ಕಡೆಗೆ: ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದ ಕಡೆಗೆ ಸಿಕ್ಕನು.

ಮಟ್ಟಿಗೆ: ನನ್ನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಸರಿ.