KPSC FDA/SDA ಸಿದ್ಧತೆ: ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ - ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ಕೈಪಿಡಿ

 

ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು -ಸಮಗ್ರ ವಿವರಣೆ

ಪೀಠಿಕೆ:

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯ ರಚನೆಯು ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿರಲು ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. 

ನಾಮಪದಗಳು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ನಾಮಪದಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಅಕ್ಷರ ಅಥವಾ ಅಕ್ಷರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು 'ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 

೧. ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ವಿಧಗಳು

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಕ್ತಿಯೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು (ಕಾರಕಾರ್ಥ) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ನಾವು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹಳಗನ್ನಡ ಎಂಬ ಎರಡು ರೂಪಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಅವಶ್ಯಕ.

ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಪೂರ್ಣ ಕೋಷ್ಟಕ:

ವಿಭಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಪ್ರತ್ಯಯ ಹಳಗನ್ನಡ ಪ್ರತ್ಯಯ ಕಾರಕಾರ್ಥ (ಅರ್ಥ)

ಪ್ರಥಮಾ -> ಉ -> ಮ್ -> ಕರ್ತೃ

ದ್ವಿತೀಯಾ -> ಅನ್ನು -> ಅನ್ -> ಕರ್ಮ

ತೃತೀಯಾ -> ಇಂದ -> ಇಂ, ಇಂದಂ, ಎಳೆಯಿಂದ -> ಕರಣ

ಚತುರ್ಥೀ -> ಗೆ, ಇಗೆ, ಕೆ -> ಕೆ, ಗೆ, ಇಗೆ, ಅಕ್ಕೆ -> ಸಂಪ್ರದಾನ

ಪಂಚಮೀ -> ದೆಸೆಯಿಂದ -> ಅತ್ತಲಿಂದಂ -> ಅಪಾದಾನ

ಷಷ್ಠೀ -> ಅ -> ಅ -> ಸಂಬಂಧ

ಸಪ್ತಮೀ -> ಅಲ್ಲಿ -> ಒಳ್ -> ಅಧಿಕರಣ

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಕ್ತಿಯ ಆಳವಾದ ವಿವರಣೆ

ಅ) ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ 

ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವನನ್ನು ಅಂದರೆ 'ಕರ್ತೃ'ವನ್ನು ಈ ವಿಭಕ್ತಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯ: 'ಉ'

ವಿವರಣೆ: ಯಾವುದೇ ನಾಮಪದವು ತನ್ನ ಮೂಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ 'ಉ' ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಇರುವಾಗ ಅದು ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: * ಹುಡುಗನು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. (ಹುಡುಗ + ಉ)

ಗುರುಗಳು ಬಂದರು. (ಗುರು + ಉ)

ಆ) ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ

ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲವನ್ನು ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು (ಕರ್ಮ ಪದ) ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯ: 'ಅನ್ನು'

ವಿವರಣೆ: ಯಾರನ್ನು? ಅಥವಾ ಯಾವುದನ್ನು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಬರುವ ಪದಗಳು ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: * ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದನು. (ಹಣ್ಣು + ಅನ್ನು)

ರೇಣುಕಾ ಪಾಠವನ್ನು ಬರೆದಳು. (ಪಾಠ + ಅನ್ನು)

ಇ) ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ 

ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾವುದರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವ ಉಪಕರಣದಿಂದ ನಡೆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯ: 'ಇಂದ'

ಕಾರಕಾರ್ಥ: ಕರಣ (ಉಪಕರಣ ಅಥವಾ ಸಾಧನ).

ಉದಾಹರಣೆ: * ಅವಳು ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಬರೆದಳು. (ಲೇಖನಿ + ಇಂದ)

ರೈತನು ನೇಗಿಲಿನಿಂದ ಉಳುವನು. (ನೇಗಿಲು + ಇಂದ)

ಈ) ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿ

ದಾನ ಕೊಡುವುದು, ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸಂಬಂಧಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯ: 'ಗೆ', 'ಇಗೆ', 'ಕೆ'.

ಕಾರಕಾರ್ಥ: ಸಂಪ್ರದಾನ (ಕೊಡುವುದು ಅಥವಾ ಅರ್ಪಿಸುವುದು).

ಉದಾಹರಣೆ: * ಭಿಕ್ಷುಕನಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡು. (ಭಿಕ್ಷುಕ + ಇಗೆ)

ತಾಯಿ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟಳು. (ಮಗು + ಇಗೆ)

ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗು. (ಶಾಲೆ + ಗೆ)

ಉ) ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ 

ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಬೇರ್ಪಡುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಭವಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯ: 'ದೆಸೆಯಿಂದ'

ಕಾರಕಾರ್ಥ: ಅಪಾದಾನ (ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆ).

ಉದಾಹರಣೆ: * ಮರದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಎಲೆ ಬಿದ್ದಿತು. (ಮರ + ದ ದೆಸೆಯಿಂದ)

ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಯಿತು.

ಊ) ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ

ಎರಡು ನಾಮಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವ, ಒಡೆತನ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯ: 'ಅ'

ಕಾರಕಾರ್ಥ: ಸಂಬಂಧ (ಇದು ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಕಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ).

ಉದಾಹರಣೆ: * ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರು. (ಕರ್ನಾಟಕ + ಅ)

ಇದು ಅವನ ಪುಸ್ತಕ. (ಅವನು + ಅ)

ಋ) ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ 

ಕ್ರಿಯೆಯು ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳ (ಸ್ಥಾನ) ಅಥವಾ ಸಮಯವನ್ನು (ಕಾಲ) ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯ: 'ಅಲ್ಲಿ'

ಕಾರಕಾರ್ಥ: ಅಧಿಕರಣ (ಆಧಾರ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳ).

ಉದಾಹರಣೆ: * ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳಿವೆ. (ಕಾಡು + ಅಲ್ಲಿ)

ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಗಳಿವೆ. (ಪೆಟ್ಟಿಗೆ + ಅಲ್ಲಿ)

೩. ಕಾರಕಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವ

ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಅರ್ಥವನ್ನೇ 'ಕಾರಕಾರ್ಥ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಂದಿಗೆ ನಾಮಪದಕ್ಕಿರುವ ನೇರ ಸಂಬಂಧವೇ ಕಾರಕ.

ಕರ್ತೃ ಕಾರಕ: ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವನು.

ಕರ್ಮ ಕಾರಕ: ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ವಸ್ತು.

ಕರಣ ಕಾರಕ: ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಾಧನವಾದ ವಸ್ತು.

ಸಂಪ್ರದಾನ ಕಾರಕ: ಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದು.

ಅಪಾದಾನ ಕಾರಕ: ಯಾವುದರಿಂದ ಅಗಲುತ್ತದೋ ಅದು.

ಅಧಿಕರಣ ಕಾರಕ: ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವ ನೆಲೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳ.

೪. ಸಂಬೋಧನಾ ವಿಭಕ್ತಿ

ಹಲವು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರರು ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬರನ್ನು ಕರೆಯಲು ಅಥವಾ ದೂರದಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: * ಗೆಳೆಯರೇ! (ಗೆಳೆಯ + ಇರಾ)

ಅಮ್ಮಾ!

ತಂದೆಯೇ!

೫. ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟ

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ವಿಭಕ್ತಿಯು ಬರಬೇಕಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಭಕ್ತಿಯು ಬರುವುದುಂಟು. ಇದನ್ನು 'ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: "ಅವನು ಊರಿಗೆ ಹೋದನು" ಎನ್ನುವ ಬದಲು "ಅವನು ಊರನ್ನು ಹೋದನು" ಎಂದು ಹಳಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಸಾರಾಂಶ:

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತರಲು ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಇವುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಭಾಷೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಎರಡೂ ಕೆಡುತ್ತವೆ.