ವಾಕ್ಯಗಳ ವಿಧಗಳು

 

ವಾಕ್ಯಗಳ ವಿಧಗಳು 

ಪೀಠಿಕೆ:

ಪೂರ್ಣವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಅಕ್ಷರಗಳ ಗುಂಪನ್ನು 'ಪದ' ಎನ್ನುವಂತೆ, ಪೂರ್ಣವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನೇ 'ವಾಕ್ಯ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಕ್ಯವು ವಿಚಾರವೊಂದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ನೀಡುವ ಅರ್ಥದ  ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

೧. ರಚನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾಕ್ಯದ ವಿಧಗಳು

ವಾಕ್ಯಗಳ ಜೋಡಣೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:

ಅ) ಸರಳ ವಾಕ್ಯ 

ಒಂದೇ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ವಾಕ್ಯವನ್ನು 'ಸರಳ ವಾಕ್ಯ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಇದರಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯ ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾರಿತು.

ರಾಮನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮಳೆ ಬಂತು.

ಆ) ಸಂಯುಕ್ತ ವಾಕ್ಯ 

ಎರಡು ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸರಳ ವಾಕ್ಯಗಳು ಸಮಾನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ 'ಮತ್ತು', 'ಹಾಗೂ', 'ಅಥವಾ' ಎಂಬ ಅವ್ಯಯಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯವಾಗುವುದನ್ನು 'ಸಂಯುಕ್ತ ವಾಕ್ಯ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಈ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿನ ಉಪವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರೂ ಅವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಹರನು ಬಂದನು ಮತ್ತು ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಮಳೆ ಬಂತು ಆದ್ದರಿಂದ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಿತು.

ರಾಮನು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ಪಾಠವನ್ನು ಓದಿದನು.

ಇ) ಮಿಶ್ರ ವಾಕ್ಯ 

ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಪವಾಕ್ಯಗಳು ಅಧೀನವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು 'ಮಿಶ್ರ ವಾಕ್ಯ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಪದವಿದ್ದು, ಉಳಿದವು ಅಸಮಾಪಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಗುರುಗಳು ಬಂದಾಗ ಶಿಷ್ಯರು ಎದ್ದು ನಿಂತರು.

ಮಳೆ ಬಂದರೆ ರೈತರು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯಾರು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಸುಖವಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಾರೆ.

೨. ಅರ್ಥದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾಕ್ಯದ ವಿಧಗಳು

ವಾಕ್ಯವು ನೀಡುವ ಭಾವನೆ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:

ಅ) ವಿದ್ಯರ್ಥಕ ವಾಕ್ಯ 

ಆಜ್ಞೆ, ಅಪ್ಪಣೆ, ಹಾರೈಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ವಾಕ್ಯಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: * "ಗುರುಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸು." (ಆಜ್ಞೆ)

"ದೇವರು ನಿನಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಲಿ." (ಹಾರೈಕೆ)

"ಸತ್ಯವನ್ನೇ ನುಡಿ." (ಉಪದೇಶ)

ಆ) ನಿಷೇಧಾರ್ಥಕ ವಾಕ್ಯ 

ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಡೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಷೇಧದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ವಾಕ್ಯಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: * "ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬೇಡ."

"ಮಳೆ ಬರಲಿಲ್ಲ."

"ಅವನು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ."

ಇ) ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ವಾಕ್ಯ 

ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಕ್ಯಗಳು.

ಗುರುತು: ವಾಕ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆ (?) ಇರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: * "ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರೇನು?"

"ಊರಿಗೆ ಯಾವಾಗ ಹೋಗುತ್ತೀರಿ?"

ಈ) ಆಶ್ಚರ್ಯ ಸೂಚಕ ಅಥವಾ ಭಾವಸೂಚಕ ವಾಕ್ಯ 

ಸಂತೋಷ, ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಭಯ ಅಥವಾ ದುಃಖದಂತಹ ತೀವ್ರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ವಾಕ್ಯಗಳು.

ಗುರುತು: ಭಾವಸೂಚಕ ಚಿಹ್ನೆ (!) ಇರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: * "ಅಬ್ಬಾ! ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಆನೆ!"

"ಅಯ್ಯೋ! ಹಕ್ಕಿ ಸತ್ತುಹೋಯಿತಲ್ಲ!"

೩. ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳು 

ವಾಕ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಕರ್ತೃ ಅಥವಾ ಕರ್ಮ ಪದವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದನ್ನು 'ಪ್ರಯೋಗ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

೧. ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ 

ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಕರ್ತೃವಿನ ಲಿಂಗ, ವಚನ ಮತ್ತು ಪುರುಷಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: "ರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದನು."

೨. ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ (Passive Voice)

ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಕರ್ಮ ಪದವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ. ಇಲ್ಲಿ ಧಾತುವಿಗೆ 'ಅಲ್ಪಡು' ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: "ರಾವಣನು ರಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು."

೪. ವಾಕ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು

ಪದಗಳ ಓಘ: ಪದಗಳು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿರಬೇಕು (ಕರ್ತೃ-ಕರ್ಮ-ಕ್ರಿಯೆ).

ಪದ ಸಂಗತಿ: ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯ ಭಾಗಗಳು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿರಬೇಕು.

ವಿರಾಮ ಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಅಲ್ಪವಿರಾಮ, ಪೂರ್ಣವಿರಾಮಗಳ ಬಳಕೆ ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸಾರಾಂಶ:

ವಾಕ್ಯಗಳ ವಿಧಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದರಿಂದ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸರಳ ವಾಕ್ಯಗಳು ನೇರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ನೆರವಾದರೆ, ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ವಾಕ್ಯಗಳು ವೈಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಆಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. 

ವಿದ್ಯರ್ಥಕ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಾರ್ಥಕ ರೂಪಗಳು ದೈನಂದಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಜೀವಾಳಗಳಾಗಿವೆ.