FDA/SDA ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ. ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪುರಸ್ಕಾರವಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಾಧನೆಯು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಧಕರ ಜೀವನ, ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡದ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು
ಸಂ. ಸಾಹಿತಿಯ ಹೆಸರು- ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದ ವರ್ಷ-ಕೃತಿ/ಕೊಡುಗೆ
- ಕುವೆಂಪು -> 1967 -> ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ
- ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ -> 1973 -> ನಾಕುತಂತಿ
- ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ -> 1977 -> ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು
- ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ -> 1983 -> ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ
- ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್ -> 1990 -> ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮಿ
- ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ -> 1994 -> ಒಟ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆ
- ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ -> 1998 -> ಒಟ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆ (ನಾಟಕಗಳು)
- ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ -> 2010 -> ಒಟ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆ
ಕನ್ನಡವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು (8) ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಎರಡನೇ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐವರು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಅವರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರೆ, ಉಳಿದ ಮೂವರು ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
1. ಕುವೆಂಪು (ಕುಪ್ಪಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ)
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಮಹಾಕವಿ. ಇವರನ್ನು 'ಯುಗದ ಕವಿ', 'ಜಗದ ಕವಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:
ಮಹಾಕಾವ್ಯ: ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ.
ಕಾದಂಬರಿಗಳು: ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು, ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡಿತಿ.
ನಾಟಕಗಳು: ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ, ಶೂದ್ರ ತಪಸ್ವಿ, ಬೆರಳ್ ಗೆ ಕೊರಳ್.
ಆತ್ಮಕಥೆ: ನೆನಪಿನ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ.
ಸಾಧನೆ: ಮಲೆನಾಡಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, 'ವಿಶ್ವಮಾನವ' ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದವರು.
2. ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ (ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬೇಂದ್ರೆ)
'ವರಕವಿ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಧಾರವಾಡದ ಸೌಗಂಧವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಳಿಸಿದವರು.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:
ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು: ನಾಕುತಂತಿ (ಜ್ಞಾನಪೀಠಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಕೃತಿ), ಗರಿ, ಸಖೀಗೀತೆ, ನಾದಲೀಲೆ.
ವಿಶೇಷತೆ: ಇವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಲಯದ ಅದ್ಭುತ ಮಿಲನವಿದೆ. "ನೀ ಹೀಂಗ ನೋಡಬ್ಯಾಡ ನನ್ನ..." ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಮನೆಮಾತು.
3. ಡಾ.ಕೆ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ
ಇವರನ್ನು 'ನಡೆದಾಡುವ ವಿಶ್ವಕೋಶ' (Walking Encyclopedia) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಲತೀರದ ಭಾರ್ಗವ ಎಂದೂ ಖ್ಯಾತರು.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:
ಕಾದಂಬರಿಗಳು: ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು, ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ, ಚೋಮನ ದುಡಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ.
ಯಕ್ಷಗಾನ: ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಇವರು ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶೇಷತೆ: ಕಾರಂತರು ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯಂತಹ ಹತ್ತು ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
4. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್
'ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ' ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಜನಕ.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:
ಕಾದಂಬರಿ: ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ (ಕೊನೆಯ ಕೊಡಗು ಅರಸನ ಕಥೆ).
ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು: ರಂಗನ ಮದುವೆ, ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯ ಪುರಾಣ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಇತರ: ಸುಬ್ಬಣ್ಣ.
ವಿಶೇಷತೆ: ಸರಳ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಆಲೋಚನೆ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವಾಳ.
5. ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್ (ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ್)
ಇವರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ: ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮಿ (ಋಗ್ವೇದ ಕಾಲದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ).
ಸಾಧನೆ: ಇವರು 'ನವ್ಯ' ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಗೋಕಾಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವರು.
6. ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ
ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಂಚೂಣಿ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತಕರು.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:
ಕಾದಂಬರಿಗಳು: ಸಂಸ್ಕಾರ, ಭಾರತೀಪುರ, ಅವಸ್ಥೆ.
ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು: ಮೌನಿ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕು.
ವಿಶೇಷತೆ: ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಇವರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
7. ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ನಟ.
ಪ್ರಮುಖ ನಾಟಕಗಳು: ಯಯಾತಿ, ತುಘಲಕ್, ಹಯವದನ, ನಾಗಮಂಡಲ, ತಲೆದಂಡ.
ವಿಶೇಷತೆ: ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ರೂಪಾಂತರಿಸುವ ಕಲೆ ಇವರಿಗೆ ಸಿದ್ದಿಸಿತ್ತು.
8. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಸೊಗಡನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರು.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:
ಕಾದಂಬರಿ: ಶಿಖರ ಸೂರ್ಯ.
ನಾಟಕಗಳು: ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ, ಸಿರಿ ಸಂಪಿಗೆ.
ಕವನ ಸಂಕಲನ: ಹೇಲತೇನ ಕೇಳ.
ವಿಶೇಷತೆ: ಜಾನಪದ ಲಯ, ಮಿಥ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ಸಂಯೋಜನೆ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಲ.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಕುವೆಂಪು (1967) ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಂತರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪ: ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ವಾಗ್ವೇದಿಯ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ