ಲಿಂಗಗಳು

 

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾದ 'ಲಿಂಗಗಳು' ಕುರಿತು  ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಾಮಪದಗಳ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅತಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.

ಲಿಂಗಗಳು

ಪೀಠಿಕೆ:

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ನಾಮಪದಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀ, ಪುರುಷ ಅಥವಾ ಈ ಎರಡೂ ಅಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದನ್ನೇ 'ಲಿಂಗ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಶಬ್ದದ ರೂಪದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರದೆ, ಆ ಶಬ್ದವು ಸೂಚಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 'ಅರ್ಥಾನುಸಾರಿ ಲಿಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಿವೆ:

ಪುಲ್ಲಿಂಗ

ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ 

ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ

೧. ಪುಲ್ಲಿಂಗ 

ಪುರುಷ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಗಂಡು ದೇವರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ನಾಮಪದಗಳನ್ನು 'ಪುಲ್ಲಿಂಗ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪದಗಳ ಮುಂದೆ 'ಅವನು' ಅಥವಾ 'ಅವರು' ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು: ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ತಂದೆ, ಅಣ್ಣ, ತಮ್ಮ, ಹುಡುಗ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಮಂತ್ರಿ, ಅರಸ.

ದೇವತೆಗಳು: ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು, ಇಂದ್ರ.

ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: "ಅಣ್ಣನು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದನು." (ಇಲ್ಲಿ 'ಹೋದನು' ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಪುಲ್ಲಿಂಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ).

೨. ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ 

ಸ್ತ್ರೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ನಾಮಪದಗಳನ್ನು 'ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ಈ ಪದಗಳ ಮುಂದೆ 'ಅವಳು' ಅಥವಾ 'ಅವರು' ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು: ಸೀತೆ, ತಾಯಿ, ಅಕ್ಕ, ತಂಗಿ, ಹುಡುಗಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ, ಅರಸಿ, ಮಾತೆ.

ದೇವತೆಗಳು: ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಪಾರ್ವತಿ, ಸರಸ್ವತಿ.

ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: "ಹುಡುಗಿಯು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದಳು." (ಇಲ್ಲಿ 'ಹಾಡಿದಳು' ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ).

ಪ್ರಮುಖ ಗಮನಿಸಿ: ಮಹತ್ ಮತ್ತು ಅಮಹತ್

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ 'ಮಹತ್' (ಚೇತನವುಳ್ಳ ಉನ್ನತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

೩. ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ 

ಪುರುಷರೂ ಅಲ್ಲದ, ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದಗಳನ್ನು 'ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯೇತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು (ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು) ನಪುಂಸಕಲಿಂಗವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಅಮಹತ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ಈ ಪದಗಳ ಮುಂದೆ 'ಅದು' ಅಥವಾ 'ಅವು' ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳು: ಪುಸ್ತಕ, ಮರ, ಕಲ್ಲು, ಮನೆ, ಗಾಡಿ, ನೀರು, ಪೆನ್ನು.

ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳು: ಆನೆ, ಹುಲಿ, ನಾಯಿ, ಕಾಗೆ, ನವಿಲು.

ಭಾವನೆಗಳು: ಸಿಹಿ, ಕಹಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ದೊಡ್ಡತನ.

ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: "ಆನೆಯು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು." (ಇಲ್ಲಿ 'ನಡೆಯಿತು' ಎಂಬುದು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ಕ್ರಿಯಾಪದ).

೪. ಲಿಂಗ ಬದಲಾವಣೆಯ ನಿಯಮಗಳು

ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಪದಗಳನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

'ಇ' ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸುವುದು:

ಹುಡುಗ -> ಹುಡುಗಿ

ಅರಸ -> ಅರಸಿ

ದೇವ -> ದೇವಿ

'ಇತಿ' ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸುವುದು:

ಮಗ -> ಮಗಳು (ವಿಶೇಷ ರೂಪ)

ಒಕ್ಕಲಿಗ -> ಒಕ್ಕಲಿಗಿತಿ

ಮೇಟಿ -> ಮೇಟಿಗಿತ್ತಿ

ಅಗಸ -> ಅಗಸಿತಿ

'ತಿ' ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸುವುದು:

ಮಾಲಿಕ -> ಮಾಲಿಕತಿ

ಗೆಳೆಯ -> ಗೆಳತಿ

ಬೇಡ -> ಬೇಡತಿ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ:

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ -> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ

ನಾಯಕ -> ನಾಯಕಿ

ಶಿಕ್ಷಕ -> ಶಿಕ್ಷಕಿ

೫. ವಿಶೇಷ ಲಿಂಗ ವಿಧಗಳು

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ:

ಅ) ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಿಂಗ: ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: 'ಮಗು' (ಮಗು ಬಂದಿತು - ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮಗು ಗಂಡಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣಿರಲಿ 'ಮಗು' ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ).

ಆ) ಗೌರವ ಸೂಚಕ ಬಹುವಚನ: ಒಬ್ಬರೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರೂ ಗೌರವ ನೀಡಲು ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದ ಬದಲು 'ಅವರು' ಎಂಬ ಬಹುವಚನ ರೂಪ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: "ತಂದೆಯವರು ಬಂದರು."

೬. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಲಿಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿಗೂ ನಿಗದಿತ ಲಿಂಗವಿರುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 'ಕಳತ್ರ' ಎಂದರೆ ಪತ್ನಿ - ಇದು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ಪದ). ಆದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅರ್ಥದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣಾಗಿದ್ದರೆ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ಗಂಡಾಗಿದ್ದರೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಉಳಿದವೆಲ್ಲ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ. ಇದು ಕನ್ನಡದ ಸರಳತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾರಾಂಶ:

ಕನ್ನಡದ ಲಿಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ (ಮಹತ್) ಮತ್ತು ಉಳಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಅಮಹತ್) ವಿಂಗಡಿಸಿ ಭಾಷೆಗೆ ಒಂದು ಶಿಸ್ತನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಅಂತ್ಯವು 

ಈ ಲಿಂಗಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ (ಬಂದನು, ಬಂದಳು, ಬಂದಿತು).