ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ

 ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು/ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

೧. ಪೀಠಿಕೆ (Preamble):

ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು 'ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸಮಾಜವಾದಿ, ಜಾತ್ಯತೀತ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯ' ಎಂದು ಇದು ಸಾರುತ್ತದೆ.

೨. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು (Fundamental Rights):

ಸಂವಿಧಾನದ ೩ನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ೧೨ ರಿಂದ ೩೫ ರವರೆಗೆ) ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು.

ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹಕ್ಕು.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಕ್ಕು.

ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಹಕ್ಕು.

೩. ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (Directive Principles of State Policy):

ಇದು ೪ನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವಾಗ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ [೩].

೪. ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties):

ಸಂವಿಧಾನದ ೪ಎ (4A) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ೧೧ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ

೫. ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Federal System):

ಭಾರತವು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿರುವ ಒಂದು ಸಂಸದೀಯ ಮಾದರಿಯ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿದೆ.

೬. ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ (Independent Judiciary):

ಸಂವಿಧಾನವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ.

೭. ತಿದ್ದುಪಡಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (Amendment Process):

ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ೩೬೮ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

.