ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನ 1757: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉದಯ ಮತ್ತು ನವಾಬನ ಪತನ.

 

1757 ರ ಜೂನ್ 23ರ ಆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬಂಗಾಳದ ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕದನವಲ್ಲ; ಅದು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ಕ್ಷಣ. ಒಂದು ಕಡೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ನವಾಬ ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಕುತಂತ್ರಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾಪತಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್. ಫಿರಂಗಿಗಳ ಸದ್ದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ದ್ರೋಹದ ಸಂಚುಗಳೇ ವಿಜೃಂಭಿಸಿದವು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.

ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಯುದ್ಧವೆಂದರೆ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನ. ಈ ಯುದ್ಧದ ಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನ: ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

1. ಯುದ್ಧ ನಡೆದ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ:

ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನವು ಜೂನ್ 23, 1757 ರಂದು ನಡೆಯಿತು.

2. ಯಾರ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು? (ಪಕ್ಷಗಳು):

ಈ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಬಣಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು:

ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬ: ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲ. ಇವನಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು.

ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲ

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ: ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ.

3. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:

ದಸ್ತಕ್‍ಗಳ ದುರುಪಯೋಗ: ಮೊಘಲ್ ದೊರೆ ನೀಡಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು (ದಸ್ತಕ್) ಬ್ರಿಟಿಷರು ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿ ಕಂದಾಯ ವಂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಬ್ರಿಟಿಷರು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದ 'ದಸ್ತಕ್'ಗಳನ್ನು (ಪರವಾನಗಿ) ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ನವಾಬನ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿತವಾದ 'ಕಪ್ಪು ಕೋಣೆ ದುರಂತ' ಈ ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯಿತು.

ಕೋಟೆಯ ನವೀಕರಣ: 

ವಿಲಿಯಂ ಕೋಟೆ

ನವಾಬನ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ವಿಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರು.

ಕಪ್ಪು ಕೋಣೆ ದುರಂತ (Black Hole Tragedy):

ಬ್ರಿಟಿಷರ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದ ಕೆರಳಿದ ನವಾಬನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಸುಮಾರು ೧೪೬ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದನು. ಅದರಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಹಲವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು ಎಂಬ ವದಂತಿ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು.

ಆಂತರಿಕ ಪಿತೂರಿ: ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್ ನವಾಬನ ಸೇನಾಪತಿ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಮತ್ತು ಧನಿಕರಾದ ಜಗತ್ ಸೇಠ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗುಪ್ತ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನವಾಬನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆಯಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದನು.

ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್

4. ಯುದ್ಧದ ಫಲಿತಾಂಶ:

ಯುದ್ಧವು ಬಂಗಾಳದ ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ 'ಪ್ಲಾಸಿ' ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದರೂ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲನ ಬೃಹತ್ ಸೈನ್ಯವು ಸೋಲನ್ನೊಪ್ಪಬೇಕಾಯಿತು.

ವಿಜೇತರು: ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್ ನೇತೃತ್ವದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆ ಜಯಗಳಿಸಿತು.

ಪರಾಜಿತರು: ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲ (ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು).

5. ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮಗಳು:

ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ: ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಮಾತಿನಂತೆ ಮೀರ್ ಜಾಫರನನ್ನು ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಅವನು ಕೇವಲ ಬೊಂಬೆ ನವಾಬನಾಗಿದ್ದನು.

ಮೀರ್ ಜಾಫರ

ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ: ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಬಂಗಾಳದ 24 ಪರಗಣಗಳ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಕಂಪನಿಯು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿತು. ಕಂಪನಿಗೆ ಬಂಗಾಳದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಸಂಪತ್ತು ಲೂಟಿಯಾಗಲು ದಾರಿಯಾಯಿತು.

ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ: ಈ ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉದಯ: ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನವು ಮುಂದಿನ 200 ವರ್ಷಗಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಭದ್ರವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು.

ತೀರ್ಮಾನ:

ಪ್ಲಾಸಿ ಯುದ್ಧವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಾಕಿತು. ಇದು ಭಾರತವು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯತ್ತ ಸಾಗಲು ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲಾಯಿತು.