220+ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ: 5ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ 12ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗಿನ ಸಮಗ್ರ ಪಟ್ಟಿ.
"ಮಾತು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತಿರಲಿ..." ಎಂಬ ಮಾತಿನಂತೆ, ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಮೆರುಗು ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು 'ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು'.
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತವಾದುದು. ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ವಾಕ್ಯ ಹೇಳುವ ಬದಲು, ಕೇವಲ ಒಂದು ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ನಾವು ಹೇಳಬೇಕಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು "ಅವನು ತುಂಬಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ" ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ "ಅವನು ಹಗಲಿರುಳು ಬೆವರು ಸುರಿಸಿದ" ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ 5ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ 10ನೇ ತರಗತಿ ಹಾಗೂ ಪಿಯುಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ FDA, SDA, KPSC ಯಂತಹ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲೂ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿವಿಧ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ 220+ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಬನ್ನಿ, ಕನ್ನಡದ ಈ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಲಿಯೋಣ!
5ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ 12ನೇ ತರಗತಿ (ದ್ವಿತೀಯ ಪಿ.ಯು.ಸಿ) ವರೆಗಿನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ (5 ರಿಂದ 12ನೇ ತರಗತಿ)
- ಅಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸು – ಅತಿಯಾಗಿ ಹೊಗಳು (ಮಿತಿಮೀರಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸು).
- ಅತ್ತೆ ಮನೆ – ಸೆರೆಮನೆ (ಜೈಲು).
- ಅಜ್ಜಿ ಕಥೆ – ನಂಬಲಸಾಧ್ಯವಾದ ಅಥವಾ ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟುಕಥೆ.
- ಅರೆಬರೆ – ಪೂರ್ಣವಲ್ಲದ (ಅಪೂರ್ಣ).
- ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏಣಿ ಹಾಕು – ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.
- ಇಂಗು ತಿಂದ ಮಂಗ – ಕಂಗಾಲಾದ ಸ್ಥಿತಿ (ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಳ್ಳುವುದು).
- ಎರಡು ನಾಲಿಗೆ – ಮಾತು ಬದಲಿಸುವುದು (ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಲ್ಲದ ಮಾತು).
- ಎಳ್ಳುನೀರು ಬಿಡು – ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು (ತ್ಯಜಿಸು).
- ಒಕ್ಕಲಿಕ್ಕಿ – ಅತಿಕ್ರಮಿಸು ಅಥವಾ ಆವರಿಸಿಕೊ.
- ಕಣ್ಣಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳು – ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸು.
- ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಗಾಗು – ಅತೀವ ಕೋಪಗೊಳ್ಳು.
- ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚು – ಮರಣ ಹೊಂದು (ಸಾಯುವುದು).
- ಕಪಿಮುಷ್ಟಿ – ಬಿಗಿಯಾದ ಹಿಡಿತ (ನಿಯಂತ್ರಣ).
- ಕೈಕೊಡು – ಮೋಸ ಮಾಡು ಅಥವಾ ಕೈ ಬಿಡು.
- ಕೈಚೆಲ್ಲು – ಅಸಹಾಯಕನಾಗು ಅಥವಾ ಸೋಲೊಪ್ಪು.
- ಗಾಳಿಗೆ ತೂರು – ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸು (ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊಡದಿರುವುದು).
- ಗೆದ್ದೆತ್ತಿನ ಬಾಲ ಹಿಡಿ – ಅನುಕೂಲವಿದ್ದ ಕಡೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಚಳ್ಳೆಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸು – ಯಾರಿಗಾದರೂ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೋಸ ಮಾಡು.
- ಟೋಪಿ ಹಾಕು – ವಂಚಿಸು ಅಥವಾ ಮೋಸಗೊಳಿಸು.
- ತಣ್ಣೀರೆರಚು – ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಭಂಗ ಮಾಡು (ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸು).
- ತಲೆದೂಗು – ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸು.
- ತನ್ನ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ತಾನು ನಿಲ್ಲು – ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗು.
- ದಾರಿದೀಪ – ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ.
- ಪಾಪದ ಕೂಸು – ಅಮಾಯಕ.
- ಬಾಲ ಕತ್ತರಿಸು – ಗರ್ವ ಅಥವಾ ಸೊಕ್ಕನ್ನು ಅಡಗಿಸು.
- ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟು – ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡು (ಪ್ರಶಂಸಿಸು).
- ಬೆವರು ಸುರಿಸು – ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಪಡು.
- ಮಂಗಳ ಹಾಡು – ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸು.
- ಮೂಗು ತೂರಿಸು – ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸು.
- ಮೊಸಳೆ ಕಣ್ಣೀರು – ಕಪಟ ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ದುಃಖ.
- ರೈಲು ಬಿಡು – ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳು.
- ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣು – ಅತೀವ ಜಾಗರೂಕತೆಯ ನೋಟ.
- ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಬೀಳು – ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕು ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಹಾದಿ ಹಿಡಿ.
- ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿ – ಮತ್ಸರ ಪಡು (ಅಸೂಯೆ).
- ಹಿತ್ತಾಳೆ ಕಿವಿ – ಚಾಡಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂಬುವ ಸ್ವಭಾವ.
- ಅಗೆ ಹಾಕು – ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕು ಅಥವಾ ಆರಂಭಿಸು.
- ಅಡಕತ್ತರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ – ಎರಡು ಕಡೆಯೂ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವುದು.
- ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಪ್ರಯೋಗ – ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿದು ನೂಕು ಅಥವಾ ಹೊರಹಾಕು.
- ಆಕಾಶ ನೋಡಿಸು – ಗರ್ವ ಭಂಗ ಮಾಡು ಅಥವಾ ಸೋಲಿಸು.
- ಇತಿಶ್ರೀ ಹಾಡು – ಕೊನೆಗಾಣಿಸು ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಾಯ ಮಾಡು.
- ಉಪ್ಪು ನೀರು ಕುಡಿಸು – ಬಹಳ ತೊಂದರೆ ಕೊಡು ಅಥವಾ ಕಾಡು.
- ಎರಡೂ ಕೈ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಚಪ್ಪಾಳೆ – ತಪ್ಪು ಎರಡೂ ಕಡೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಹಕಾರ ಅಗತ್ಯ.
- ಎದೆ ಗುಂದು – ಧೈರ್ಯ ಗೆಡು ಅಥವಾ ಭಯಪಡು.
- ಒಲೆ ಹಚ್ಚು – ಜಗಳ ಹಚ್ಚು ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದಿಸು.
- ಕಂಕಣ ಬದ್ಧನಾಗು – ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡು.
- ಕಣ್ಣು ಬಿಡು – ಅರಿವು ಮೂಡು ಅಥವಾ ಜಾಗೃತವಾಗು.
- ಕಣ್ಣು ಹಾಕಬೇಡ – ಆಸೆ ಪಡಬೇಡ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ನೋಟ ಬೀರಬೇಡ.
- ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ – ಅತೀವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
- ಕಲೆ ಹಾಕು – ಸಂಗ್ರಹಿಸು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸು.
- ಕೈಗೆ ಎಟುಕದ ಹಣ್ಣು – ಪಡೆಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದು.
- ಕೈ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡು – ಲಂಚ ಕೊಡು ಅಥವಾ ಹಣದ ಸಹಾಯ ಮಾಡು.
- ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಉಪ್ಪು ಸವರಿದಂತೆ – ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡುವುದು.
- ಗುಂಡು ಹಾಕಿದಂತೆ – ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು.
- ಗೋಡೆಗೆ ಸುಣ್ಣ ಬಳಿದಂತೆ – ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸ.
- ಚಿನ್ನದ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಕೋಳಿ – ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಕೊಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತು.
- ಜಾಡಿಸು – ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳು ಅಥವಾ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಯ್ಯುವುದು.
- ತಲೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳು – ಅತಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸು ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಸು.
- ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯು – ಜಗಳವನ್ನು ಅಥವಾ ಕೋಪವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸು.
- ದಿಕ್ಕೇ ತೋರದಂತಾಗು – ಅಸಹಾಯಕನಾಗು ಅಥವಾ ದಾರಿ ಕಾಣದಂತಾಗು.
- ನೀರು ಕುಡಿದಷ್ಟು ಸುಲಭ – ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾದ ಕೆಲಸ.
- ನೆಲ ಕಚ್ಚು – ಪೂರ್ಣ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸು ಅಥವಾ ಧರೆಗುರುಳು.
- ಪಕ್ಕವಾದ್ಯ ನುಡಿಸು – ಬೇರೆಯವರ ಮಾತಿಗೆ ತಾಳ ಹಾಕುವ ಅಥವಾ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸ್ವಭಾವ.
- ಬಾಲ ಬಡುಕ – ಚಾಡಿ ಹೇಳುವವನು ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ತಿರುಗುವವನು.
- ಬಾಯಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕು – ಸುಮ್ಮನಿರಿಸು ಅಥವಾ ಮೌನವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.
- ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೆ – ಬೇರೆಯವರ ವಿಚಾರ ಮಾಡದೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನು ಇರುವುದು.
- ಲಗಾಮು ಹಾಕು – ನಿಯಂತ್ರಿಸು ಅಥವಾ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡು.
- ಸಕ್ಕರೆ ಮಾತು – ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಮೃದುವಾದ ಸುಳ್ಳು ಮಾತು.
- ಹರಕೆಯ ಕುರಿ – ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ತಪ್ಪಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವ ಅಮಾಯಕ.
- ಹೊಗೆ ಹಾಕು – ನಾಶ ಮಾಡು ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸು.
- ಹುಟ್ಟುಗುಣ ಚಟ್ಟದವರೆಗೆ – ಜನ್ಮಜಾತ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ ತೋರಿಸು – ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿಸು (ಮೋಸ ಮಾಡು).
- ಅಗೆಯುವುದು – ಗುಟ್ಟು ರಟ್ಟು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ವಿಷಯ ಕೆದಕುವುದು.
- ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏಣಿ ಹಚ್ಚು – ಮಿತಿಮೀರಿದ ಆಸೆ ಪಡು ಅಥವಾ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸು.
- ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡು – ಸರ್ವನಾಶ ಮಾಡು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡು.
- ಉಗುಳು ನುಂಗು – ಅವಮಾನ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳು ಅಥವಾ ಹೇಳಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದೆ ಇರುವುದು.
- ಎದೆ ಝಲ್ಲೆನ್ನು – ಅತೀವ ಆತಂಕ ಅಥವಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುವುದು.
- ಎತ್ತುಗೆ ಹಾಕು – ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು.
- ಒಣ ಹರಟೆ – ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದ ಮಾತುಕತೆ.
- ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲೆ ಬರು – ದಿಕ್ಕು ತೋಚದಂತಾಗು ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಆಘಾತವಾಗುವುದು.
- ಕಣ್ಣು ಮರೆ ಮಾಡು – ವಂಚಿಸು ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಮರೆಮಾಚು.
- ಕೈ ತೊಳೆಯುವುದು – ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಕೊಸರಿ ಬೀಳು – ಹಠ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಸತತವಾಗಿ ಕಾಡುವುದು.
- ಗಂಟಲು ಕೊಯ್ಯು – ನಂಬಿಸಿ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವುದು.
- ಗಂಡಾಂತರ – ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿ.
- ಗುಟ್ಟು ರಟ್ಟು ಮಾಡು – ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡುವುದು.
- ಚಳಿ ಬಿಡಿಸು – ಬುದ್ಧಿ ಕಲಿಸು ಅಥವಾ ಸರಿಯಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸು.
- ಜೋತು ಬೀಳು – ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆ.
- ತಲೆ ಬಾಗು – ಶರಣಾಗು ಅಥವಾ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸು.
- ತಲೆ ಮರೆಸಿಕೊ – ಕಾಣದಂತೆ ಅಡಗಿಕೊ ಅಥವಾ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗು.
- ದಾರಿಗೆ ಬರು – ಸರಿಯಾದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಹತೋಟಿಗೆ ಬರುವುದು.
- ನಕ್ಷತ್ರ ಎಣಿಸು – ಕಾಯುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದು ಅಥವಾ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು.
- ನಾಮ ಹಾಕು – ಮೋಸ ಮಾಡುವುದು (ಹಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ).
- ನೆತ್ತಿಗೇರು – ಅತಿಯಾದ ಗರ್ವ ಅಥವಾ ಕೋಪ ಬರುವುದು.
- ಪಂಗನಾಮ – ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಂಚಿಸುವುದು.
- ಬಾಯಿ ಬಿಡು – ಗುಟ್ಟನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಅಥವಾ ನಿಜ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಬಾಲ ಮುದುರು – ಭಯಪಟ್ಟು ಸುಮ್ಮನಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅಹಂಕಾರ ಬಿಡುವುದು.
- ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ ಸಾಲು – ಸಾಲಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯದ ವರ್ಣನೆ.
- ಮಣ್ಣು ಮುಕ್ಕಿಸು – ಸೋಲಿಸು ಅಥವಾ ಅಪಮಾನ ಮಾಡು.
- ಮನಕರಗುವುದು – ದಯೆ ತೋರುವುದು ಅಥವಾ ಮರುಕ ಪಡುವುದು.
- ಹಲ್ಲುಕಿರಿಯುವುದು – ದೈನ್ಯತೆಯಿಂದ ಯಾಚಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವುದು.
- ಅಂಗೈ ನೆಕ್ಕುವುದು – ಅಲ್ಪ ಸುಖಕ್ಕೆ ಆಸೆ ಪಡುವುದು.
- ಆಕಾಶ ಸೀಳಿ ಬೀಳು – ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುವುದು.
- ಆಸೆ ತೋರಿಸು – ಆಮಿಷ ಒಡ್ಡುವುದು ಅಥವಾ ಮರುಳು ಮಾಡುವುದು.
- ಉಪ್ಪು ತಿಂದವನು ನೀರು ಕುಡಿಯಲೇಬೇಕು – ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವನು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು.
- ಎದೆ ತುಂಬಿ ಬರು – ಅತಿಯಾದ ಸಂತೋಷ ಅಥವಾ ದುಃಖದಿಂದ ಭಾವಪರವಶನಾಗುವುದು.
- ಐರಾವತದಂತೆ – ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಥವಾ ಭವ್ಯವಾದುದು.
- ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾಡು – ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸು ಅಥವಾ ಅಂದಾಜು ಮಾಡು.
- ಕಟ್ಟುಕಥೆ – ಕಲ್ಪಿತವಾದ ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ.
- ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತೆ – ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸುವುದು (ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ).
- ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸು – ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡು ಅಥವಾ ಅತಿಯಾಗಿ ದುಃಖಿಸು.
- ಕೈ ಕೆಸರಾದರೆ ಬಾಯಿ ಮೊಸರು – ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
- ಗಾಳಿ ಬಂದಂತೆ ತೂರಿಕೋ – ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಬಳಸಿಕೊ (ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆ).
- ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ – ಬಹಳ ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಾಗುವ ಕೆಲಸ.
- ಗುಂಡಿಟ್ಟು ಹೇಳು – ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಖಚಿತವಾಗಿ ಸಾರಿ ಹೇಳು.
- ಜೇನುಗೂಡಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕು – ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವುದು.
- ತಲೆಗೆ ಹತ್ತಿಸಿಕೊ – ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊ ಅಥವಾ ಹಠ ಹಿಡಿ.
- ದೊಣ್ಣೆ ನಾಯಕನ ಅಪ್ಪಣೆ – ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದವನು ನೀಡುವ ಅನಗತ್ಯ ಆದೇಶ.
- ನವಿಲು ಕುಣಿದಂತೆ – ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ನೋಟ ಅಥವಾ ನೃತ್ಯ.
- ನೋವು ಉಣಿಸು – ಕಷ್ಟ ಕೊಡು ಅಥವಾ ಹಿಂಸಿಸು.
- ಬಯಲಿಗೆ ಎಳೆಯುವುದು – ಗುಟ್ಟನ್ನು ರಟ್ಟು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಸತ್ಯ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು.
- ಬೆನ್ನು ಹಾಕು – ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು.
- ಮಣ್ಣು ಪಾಲಾಗು – ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ನಾಶವಾಗುವುದು.
- ಮೈ ಎಲವು ಮುರಿ – ಅತಿಯಾಗಿ ದುಡಿ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡು.
- ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕಟಾಕ್ಷ – ಸಂಪತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಅದೃಷ್ಟ ಒಲಿಯುವುದು.
- ಶನಿ ಹಿಡಿದಂತೆ – ಸತತವಾಗಿ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವುದು.
- ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡು – ದೃಢವಾದ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಹಣೆಬರಹ – ವಿಧಿಯ ಆಟ.
- ಹಿಡಿಶಾಪ ಹಾಕು – ಕೆಟ್ಟದಾಗಲಿ ಎಂದು ಶಪಿಸುವುದು.
- ಹೆಡೆಮುರಿ ಕಟ್ಟು – ಹಿಂಸಿಸು ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕು.
- ಅಂಗೈ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯಂತೆ – ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಷಯ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿರುವುದು.
- ಅಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸು – ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಹೊಗಳಿ ಅವನಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
- ಉಪ್ಪಿಗಿಂತ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ – ಮೂಲಭೂತ ಅಥವಾ ಅತಿ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು.
- ಎದೆ ತಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳು – ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಅಥವಾ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಣ್ಣು ಎರಚು – ಮೋಸ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ವಂಚಿಸುವುದು.
- ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಪುರ ಕಟ್ಟು – ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
- ಜಾಣ ಕುರುಡು – ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ನಟಿಸುವುದು.
- ತಲೆ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು – ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಗಾಬರಿಯಾಗುವುದು.
- ದಿನ ದೂಡು – ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದು.
- ನರಕ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸು – ಅತಿಯಾದ ಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದು.
- ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಬೆಂಕಿ – ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅನುಭವಿಸುವ ತೀವ್ರ ಮನೋವೇದನೆ.
- ಬಾಯಿಗೆ ಮಣ್ಣು ಹಾಕು – ಬೇರೆಯವರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಆಶೆಗೆ ತಣ್ಣೀರೆರಚುವುದು.
- ಬೆನ್ನು ತೋರಿಸು – ಸೋತು ಓಡಿಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ ಯುದ್ಧರಂಗದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವುದು.
- ಮನೆ ಮಂದಿ – ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು.
- ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಕೋಪ – ಕ್ಷಣಿಕ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಸಿಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಭಾವ.
- ರಾಮಬಾಣ – ಸೋಲಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಫಲ ನೀಡುವ ಉಪಾಯ/ಪರಿಹಾರ.
- ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡು – ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕಾಯಕ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ.
- ಅರ್ಧ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೈ ಬಿಡು – ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸದೆ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡದೆ ದೂರವಾಗುವುದು.
- ನಾಲಿಗೆಗೆ ಮೂಳೆ ಇಲ್ಲ – ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ.
- ಮನ ಮುಟ್ಟು – ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತಟ್ಟುವಂತೆ ಅಥವಾ ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡುವುದು.
- ಉಗುರು ಬೆಚ್ಚಗೆ – ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಥವಾ ಸಾಧಾರಣವಾದ ಹದ.
- ಬೆವರ ಹನಿ – ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಅಥವಾ ದುಡಿಮೆಯ ಸಂಕೇತ.
ಸ್ನೇಹಿತರೇ, ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಕ ಗಳಿಸಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಭಾಷಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಕಲೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿ. ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ 220ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದ್ದು, ನಿಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
ನೆನಪಿರಲಿ: ಭಾಷೆ ಎಂಬುದು ನಿಂತ ನೀರಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಅದರ ಸೊಗಸು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳು ನಿಮ್ಮ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ