"500+ ತತ್ಸಮ ತದ್ಭವ ಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿ: ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳು"

 ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಾದ FDA, SDA ಮತ್ತು TET ಗಳಲ್ಲಿ 'ತತ್ಸಮ-ತದ್ಭವ' ವಿಷಯವು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಖಚಿತವಾದ ಭಾಗ.

 

ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಪದಗಳು ಹೇಗೆ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

 

ತತ್ಸಮ-ತದ್ಭವ: ಒಂದು ಪರಿಚಯ:-

 

ತತ್ಸಮ:

 'ತತ್' ಎಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ (ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ), 'ಸಮ' ಎಂದರೆ ಸಮನಾದದ್ದು. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪದಗಳು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು 'ತತ್ಸಮ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

 

ಉದಾ: ರಾಮ, ಭೀಮ, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಮುಖ, ವನ.

 

ತದ್ಭವ:

 'ತತ್' ಎಂದರೆ ಅದರಿಂದ (ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ), 'ಭವ' ಎಂದರೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು.

ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪದಗಳು ಕನ್ನಡದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಲ್ಪ-ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದಿ ಬಳಕೆಯಾದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು 'ತದ್ಭವ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

 

ಉದಾ: ಚಂದ್ರ -> ಚಂದಿರ, ಕಾರ್ಯ -> ಕಜ್ಜ, ಪಕ್ಷಿ -> ಹಕ್ಕಿ.

 



ಪ್ರಮುಖ ತತ್ಸಮ-ತದ್ಭವ ರೂಪಾಂತರದ ನಿಯಮಗಳು

ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ಪರ್ಧಾರ್ಥಿಗಳೇ,  ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಈ ನಿಯಮಗಳು ನಿಮಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಲಿವೆ:

 

'ಶ' ಮತ್ತು 'ಷ' ಅಕ್ಷರಗಳು 'ಸ' ಆಗುತ್ತವೆ:

ಶೃಂಗ -> ಸಿಂಗ

ವೇಷ -> ವೇಸ

ಪಶು -> ಹಸು.

 

'ಯ' ಅಕ್ಷರವು 'ಜ' ಆಗುತ್ತದೆ:

ಯವನ -> ಜವನ

ಯಜ್ಞ -> ಜನ್ನ

ಯುಗ -> ಜುಗ.

 

ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳ ಬದಲಾವಣೆ (ಪ -> ಹ):

ಪೃಥ್ವಿ -> ಪೊಡವಿ

 

ಅರ್ಕಾವತ್‌ ಪದಗಳು-ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರಗಳಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ:

ವರ್ಷ -> ವರುಷ

ಕಾರ್ಯ -> ಕಜ್ಜ

 ಪರ್ವ -> ಹಬ್ಬ.

 

'ಋ' ಕಾರವು 'ಇ' ಅಥವಾ 'ಉ' ಆಗುತ್ತದೆ:

ಋಷಿ -> ರಿಷಿ

ಮೃಗ -> ಮಿಗ.

 

 

 

ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿ

 

ತತ್ಸಮ (ಸಂಸ್ಕೃತ) -> ತದ್ಭವ (ಕನ್ನಡ)

ಆಶ್ಚರ್ಯ -> ಅಚ್ಚರಿ

ಕಾರ್ಯ -> ಕಜ್ಜ

ಪಕ್ಷಿ -> ಹಕ್ಕಿ

ವಿದ್ಯೆ -> ಬಿಜ್ಜೆ

ಸಂಧ್ಯೆ -> ಸಂಜೆ

ಮುಖ -> ಮೊಗ

ದಿವಸ -> ದಿವಸ

ಬ್ರಹ್ಮ -> ಬೊಮ್ಮ

ಶ್ರೀ -> ಸಿರಿ

ಪೃಥ್ವಿ -> ಪುಡವಿ

ರತ್ನ -> ರನ್ನ

ಯಶ -> ಜಸ

ವೀಥಿ -> ಬೀದಿ

ಸಂತೋಷ -> ಸಂತಸ

 

ತತ್ಸಮ -> ತದ್ಭವ

ಅಕ್ಷರ -> ಅಕ್ಕರ

 ಆಶ್ಚರ್ಯ -> ಅಚ್ಚರಿ

ಅಗ್ನಿ -> ಅಗ್ಗಿ

 ಅಟವಿ -> ಅಡವಿ

ಅನಾಥ -> ಅನಾತ

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ -> ಅಮವಾಸ್ಯೆ

ಆಕಾಶ -> ಆಗಸ

 ಆಜ್ಞೆ -> ಆಣೆ

ಆರಾಧನೆ -> ಆರದಣೆ

 ಆಷಾಢ -> ಆಸಾಡ

ಇಷ್ಟಿಕಾ -> ಇಟ್ಟಿಗೆ

 ಉತ್ಸವ -> ಉಚ್ಚವ

ಉದ್ಯೋಗ -> ಉಜ್ಜುಗ

ಕಥೆ -> ಕತೆ

ಕಷ್ಟ -> ಕಟ್ಟು

ಕಾವ್ಯ -> ಕಬ್ಬ

ಕಾರ್ಯ -> ಕಜ್ಜ

ಕುಲ -> ಕುಳ

ಕೃಷ್ಣ -> ಕನ್ನ

 ಕೋಕಿಲಾ -> ಕೋಗಿಲೆ

ಗಂಗಾ -> ಗಂಗೆ

ಗೃಹ -> ಗೇಹ

ಘಂಟೆ -> ಗಂಟೆ

ಚಂದ್ರ -> ಚಂದಿರ

ಛಾಯೆ -> ಸಾಯೆ

ಜನ್ಮ -> ಜನುಮ

ತಪಸ್ವಿ -> ತವಸಿ

ತ್ಯಾಗ -> ಚಾಗ

ದೀಪಿಕಾ -> ದೀವಿಗೆ

ದೋಷ -> ದೋಸ

ಧರ್ಮ -> ದಮ್ಮ

ನಗರ -> ನಕರ

ನಕ್ಷತ್ರ -> ನಖತ್ತ

ನಿತ್ಯ -> ನಿಚ್ಚ

ಪಕ್ಷ -> ಪಕ್ಕ

ಪಕ್ಷಿ -> ಹಕ್ಕಿ

ಪದ -> ಹದ

ಪರ್ವ -> ಹಬ್ಬ

ಪೃಥ್ವಿ -> ಪೊಡವಿ

ಪ್ರಾಣ -> ಹರಣ

ಪ್ರಸಾದ -> ಹಸಾದ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ -> ಬೊಮ್ಮಣ

 ಭಕ್ತಿ -> ಬಕುತಿ

ಭಯ -> ಬಯ

ಮುಖ -> ಮೊಗ

ಮೃಗ -> ಮಿಗ

 ಯಜ್ಞ -> ಜನ್ನ

ಯಾತ್ರೆ -> ಜಾತ್ರೆ

 ರಕ್ಷೆ -> ರಖೆ

ರತ್ನ -> ರನ್ನ

ರೇಖೆ -> ರೇಗೆ

ಲೋಕ -> ಲೋಗ

ವಂಶ -> ಬಂಸ

ವರ್ಷ -> ವರುಷ

ವಿದ್ಯೆ -> ಬಿಜ್ಜೆ

ವೀಥಿ -> ಬೀದಿ

 ವೇಷ -> ವೇಸ

ಶಕ್ತಿ -> ಸಕುತಿ

ಶನಿ -> ಸನಿ

ಶ್ರೀ -> ಸಿರಿ

 ಸಂಧ್ಯೆ -> ಸಂಜೆ

ಸಂತೋಷ -> ಸಂತಸ

ಸಾಕ್ಷಿ -> ಸಾಕಿ

ಸ್ತಂಭ -> ಕಂಬ

ಸ್ವರ್ಗ -> ಸಗ್ಗ

ಹಂಸ -> ಅಂಚೆ

 

 

ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಶೇಷ ಅಂಶಗಳು:-

ಅರ್ಧ ತತ್ಸಮ:

 ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತದ್ಭವವಾಗದೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. (ಉದಾ: ಪ್ರಸಾದ -> ಪ್ರಸಾದ).

 

ಗುರುತಿಸುವ ವಿಧಾನ:

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಅಕ್ಷರಗಳು (ಖ, ಘ, ಛ, ಝ...) ಇರುವ ಪದಗಳು ತತ್ಸಮ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ತದ್ಭವದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರಾಣಗಳು ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.

 

ಉದಾ:

ಕಥೆ (ತತ್ಸಮ) -> ಕತೆ (ತದ್ಭವ).


ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳು

ಈ ಬ್ಲಾಗ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು

ಕನ್ನಡ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಭಂಡಾರ: 450+ ಪ್ರಮುಖ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು

ಗೋದಾವರಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಉಗಮ, ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ | Godavari River System for KPSC, UPSC & SSC

ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸ: ಸ್ಥಾಪಕ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು | Kadamba Dynasty History