9ನೇ ತರಗತಿ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ: ಸಮಗ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ

9ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭಾಷೆಯ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯಾಕರಣ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.

1. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳು

8ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸವರ್ಣದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಗುಣ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಕಲಿತ ನಂತರ, 9ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಮುಖ್ಯ:

ವೃದ್ಧಿ ಸಂಧಿ: 'ಅ-ಆ' ಕಾರಗಳಿಗೆ 'ಏ-ಐ' ಪರವಾದರೆ 'ಐ' ಕಾರವು, 'ಓ-ಔ' ಪರವಾದರೆ 'ಔ' ಕಾರವು ಆದೇಶವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಉದಾ: ಏಕ + ಏಕ -> ಏಕೈಕ (ಅ + ಏ = ಐ)

ಉದಾ: ವನ + ಓಷಧಿ -> ವನೌಷಧಿ (ಅ + ಓ = ಔ)

ಯಣ್ ಸಂಧಿ: 'ಇ-ಈ, ಉ-ಊ, ಋ' ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸವರ್ಣವಲ್ಲದ ಸ್ವರ ಪರವಾದರೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ 'ಯ್, ವ್, ರ್' ವ್ಯಂಜನಗಳು ಆದೇಶವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಉದಾ: ಇತಿ + ಆದಿ -> ಇತ್ಯಾದಿ (ಇ + ಆ = ಯಾ)

ಉದಾ: ಮನು + ಅಂತರ -> ಮನ್ವಂತರ (ಉ + ಅ = ವ)

2. ಸಮಾಸಗಳು

ಅಂಶಿ ಸಮಾಸ: ಪೂರ್ವಪದವು ಅಂಶವನ್ನೂ (ಭಾಗ), ಉತ್ತರ ಪದವು ಅಂಶಿಯನ್ನೂ (ಪೂರ್ಣವಸ್ತು) ಸೂಚಿಸಿ ಸೇರುವುದೇ ಅಂಶಿ ಸಮಾಸ.

ಉದಾ: ಕೈಯ + ಅಡಿ -> ಅಂಗೈ

ಉದಾ: ಕಾಲಿನ + ಮುಂದು -> ಮುಂಗಾಲು

ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಾಸ: ಪೂರ್ವಪದವು ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಪದವು ಕ್ರಿಯಾಪದವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಾಸ.

ಉದಾ: ಹಣ್ಣನ್ನು + ತಿಂದನು -> ಹಣ್ಣುತಿಂದನು

ಉದಾ: ನೀರನ್ನು + ಕುಡಿದನು -> ನೀರುಕುಡಿದನು

3. ಛಂದಸ್ಸು

ಪದ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಛಂದಸ್ಸು ಅವಶ್ಯಕ. 9ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಾ ಛಂದಸ್ಸು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.

ಷಟ್ಪದಿಗಳು: ಆರು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯವನ್ನು ಷಟ್ಪದಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ: 3 ಮತ್ತು 4 ಮಾತ್ರೆಯ ಗಣಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿ: 4 ಮಾತ್ರೆಯ ಗಣಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಮಾತ್ರೆಗಳು:

ಲಘು (U): 1 ಮಾತ್ರೆ (ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರ).

ಗುರು (-): 2 ಮಾತ್ರೆ (ದೀರ್ಘ ಸ್ವರ, ಐ/ಔ, ಒತ್ತಕ್ಷರದ ಹಿಂದಿನ ಅಕ್ಷರ, ವಿಸರ್ಗ/ಅನುಸ್ವಾರ ಇರುವ ಅಕ್ಷರ).

4. ಅಲಂಕಾರಗಳು

ದೃಷ್ಟಾಂತ ಅಲಂಕಾರ: ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಾಕ್ಯಗಳು ಬಿಂಬ-ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವದಂತೆ (ಹೋಲಿಕೆಯಂತೆ) ಕಾಣಿಸುವುದು.

ಉದಾ: "ತಂದೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಸತ್ಯ, ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟುವುದು ಸತ್ಯ."

ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸ ಅಲಂಕಾರ: ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯದಿಂದ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯದಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದು.

ಉದಾ: "ಸಜ್ಜನರು ಕೆಟ್ಟವರ ಜೊತೆಗಿದ್ದರೂ ಕೆಡಲಾರರು; ಹಾವಿನ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರೂ ಗಂಧದ ಮರ ವಿಷವಾಗುವುದಿಲ್ಲ."

5. ವಾಕ್ಯದ ವಿಧಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ: ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಪದವಿರುವ ವಾಕ್ಯ. (ಉದಾ: ರವಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದನು.)

ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಕ್ಯ: ಎರಡು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು, ಅಥವಾ ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸುವುದು. (ಉದಾ: ಮಳೆ ಬಂತು ಮತ್ತು ಕೆರೆ ತುಂಬಿತು.)

ಮಿಶ್ರ ವಾಕ್ಯ: ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಉಪವಾಕ್ಯಗಳು ಸೇರಿರುವುದು. (ಉದಾ: ಮಳೆ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಬೆಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.)

ಸ್ಪರ್ಧಾ ಮಿತ್ರ