ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಲೋಕ

 

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಲೋಕ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹಳಗನ್ನಡ, ನಡುಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಎಂದು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.

1. ಆದಿಕಾಲ ಮತ್ತು ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಪಂಪಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಂಪಯುಗ)

ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಉಪಲಬ್ಧ ಗ್ರಂಥ 'ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ'. ಇಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ 'ರತ್ನತ್ರಯರು' ಪ್ರಮುಖರು.

ಆದಿಕವಿ ಪಂಪ: 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ' ಮತ್ತು 'ಆದಿಪುರಾಣ'ದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದವರು.

ಪೊನ್ನ ಮತ್ತು ರನ್ನ: ರನ್ನನ 'ಗದಾಯುದ್ಧ' ವೀರರಸಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರೆ, ಪೊನ್ನನ 'ಶಾಂತಿಪುರಾಣ' ಶಾಂತಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟವಾದ ಆದಿಕಾಲ ಮತ್ತು ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ಪಂಪಪೂರ್ವ ಯುಗ:

ಇದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉಗಮ ಕಾಲ. ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಾಸನಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 450): ಇದು ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನ.

ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ (ಕ್ರಿ.ಶ. 850): ಶ್ರೀವಿಜಯನು ಬರೆದ ಈ ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಉಪಲಬ್ಧ ಗ್ರಂಥ. ಇದು ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 920): ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯರು ಬರೆದ ಇದು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.

2.  ಪಂಪಯುಗ (ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾಲ):

ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನವನ್ನು 'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ' ಅಥವಾ 'ಪಂಪಯುಗ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಚಂಪೂ' (ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯದ ಮಿಶ್ರಣ) ಶೈಲಿಯ ಕಾವ್ಯಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು.

ಆದಿಕವಿ ಪಂಪ: ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ. ಇವರ 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ' (ಪಂಪಭಾರತ) ಮತ್ತು 'ಆದಿಪುರಾಣ' ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು. "ಮಾನವ ಕುಲಂ ತಾನೊಂದೇ ವಲಂ" ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದವರು.

ರನ್ನ: ಇವರ 'ಗದಾಯುದ್ಧ' (ಸಾಹಸಭೀಮ ವಿಜಯ) ವೀರರಸಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಕೃತಿ.

ಪೊನ್ನ: ಇವರು 'ಶಾಂತಿಪುರಾಣ' ಎಂಬ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ ಮತ್ತು ರನ್ನ ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ 'ರತ್ನತ್ರಯರು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ರಾಜಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು, ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ರಚನೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿತು.

2. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಡುಗನ್ನಡ (ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾಲ)

12ನೇ ಶತಮಾನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾಲ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಭಾವ ಮೀರಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವ 'ವಚನ' ಸಾಹಿತ್ಯ ಉದಯಿಸಿತು.

12ನೇ ಶತಮಾನದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಡುಗನ್ನಡ ಕಾಲಘಟ್ಟವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ:

ಬಸವಣ್ಣನವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಚಳುವಳಿಯು ಜಾತಿ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಭೇದದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿತು. 'ಅನುಭವ ಮಂಟಪ' ಎಂಬುದು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮಾದರಿಯ ಸಂಸತ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

2. ವಚನಗಳ ವಿಶೇಷತೆ:

ವಚನಗಳು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಇದ್ದವು. "ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ" ಮತ್ತು "ಅರಿವೇ ಗುರು" ಎಂಬ ತತ್ವಗಳು ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದವು.

3. ಪ್ರಮುಖ ವಚನಕಾರರು:

ಬಸವಣ್ಣ: ಇವರನ್ನು 'ಭಕ್ತಿ ಭಂಡಾರಿ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ವಚನಗಳ ಅಂಕಿತ ನಾಮ 'ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ'. 

"ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ" ಎಂಬ ತತ್ವದಡಿ ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಸಾರಿದವರು.

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ: ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ವಚನಕಾರ್ತಿ.

ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರು. ಇವರ ಅಂಕಿತ ನಾಮ 'ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ'.

ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು: ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಮ್ಮ 'ಬೆಡಗಿನ ವಚನ'ಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿದವರು.

ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದ ಮೂರ್ತಿ. ಇವರ ವಚನಗಳು ಗಹನವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ (ಅಂಕಿತ ನಾಮ: 'ಗುಹೇಶ್ವರ').

ಮಡಿವಾಳ ಮಾಚಿದೇವ, ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ: ಇವರು ತಮ್ಮ ಕಾಯಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಸಮಾಜದ ಓರೆಕೋರೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದರು.

4. ನಡುಗನ್ನಡದ ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳು:

ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಚನಗಳಲ್ಲದೆ ರಗಳೆ (ಹರಿಹರ) ಮತ್ತು ಷಟ್ಪದಿ (ರಾಘವಾಂಕ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಜನ್ಮತಾಳಿದವು. ಹರಿಹರನನ್ನು 'ರಗಳೆಯ ಕವಿ' ಎಂದು ಕರೆದರೆ, ರಾಘವಾಂಕನು 'ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ'ದ ಮೂಲಕ ಷಟ್ಪದಿ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದನು.

3. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆಗಳು

ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮನೆಮನೆಗೆ ತಲುಪಿತು.

ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆಗಳು:

ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹರಿಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ 'ಕೀರ್ತನೆ'ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ದಾಸರು:

ಪುರಂದರದಾಸರು: ಇವರನ್ನು 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪಿತಾಮಹ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಸಾವಿರಾರು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು (ಪುರಂದರ ವಿಠಲ ಅಂಕಿತದಡಿ) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇವರು, ಸುಳಾದಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ನೀತಿಯನ್ನು ಹರಡಿದರು.

ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಇವರ ವಿಶೇಷತೆ.

ಕನಕದಾಸರು: ಕೆಳವರ್ಗದಿಂದ ಬಂದು ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದವರು. 

'ನಳಚರಿತ್ರೆ', 'ರಾಮಧಾನ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ'ಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದವರು.

ಇವರ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಡಂಬನೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಧ್ವನಿ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವರ ಅಂಕಿತ 'ಆದಿಕೇಶವ'.

ಜಗನ್ನಾಥದಾಸರು, ವಿಜಯದಾಸರು ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲದಾಸರು: ಇವರು ದಾಸ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ:

ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿತು. 'ಕೀರ್ತನೆ', 'ಉಗಾಭೋಗ' ಮತ್ತು 'ಸುಳಾದಿ'ಗಳು ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿವೆ.

4. ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ)

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನವೋದಯ, ಪ್ರಗತಿಶೀಲ, ನವ್ಯ, ಬಂಡಾಯ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂಬ ಪಂಗಡಗಳಿವೆ.

ನವೋದಯದ ದಿಗ್ಗಜರು:

ಕುವೆಂಪು: ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ. ಇವರ 'ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ' ಮತ್ತು 'ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು' ಕೃತಿಗಳು ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ.

ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ: 'ವರಕವಿ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಇವರ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.

ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ: 'ನಡೆದಾಡುವ ವಿಶ್ವಕೋಶ'. ಪರಿಸರ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು.

ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖರು:

ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್: 'ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ' ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳ ಜನಕ.

ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ: ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವನಿ.

ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ: ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು. 'ಪರ್ವ', 'ವಂಶವೃಕ್ಷ' ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು.

ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ (ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶ)

ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 8 ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. (ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ಕಾರಂತ, ಮಾಸ್ತಿ, ಗೋಕಾಕ್, ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ಕಾರ್ನಾಡ್, ಕಂಬಾರ).