ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಯದ ವಿಧಗಳು: ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ.

 

ಭಾಷೆಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ಣವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಪದಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನೇ 'ವಾಕ್ಯ' ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅವುಗಳ ಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ರಚನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾಕ್ಯದ ವಿಧಗಳು

ರಚನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:

"ವಾಕ್ಯದ ವಿಧಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ"

ಅ) ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ

ಒಂದೇ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ವಾಕ್ಯವನ್ನು 'ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಲಕ್ಷಣ: ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾಪದವಿರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ ೧: ರವಿಯು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದನು

                    ೨: ಹಕ್ಕಿಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತವೆ.

ಆ) ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಕ್ಯ

ಎರಡು ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾಕ್ಯಗಳು 'ಮತ್ತು', 'ಹಾಗೂ', 'ಅಥವಾ' ಎಂಬ ಅವ್ಯಯಗಳಿಂದ ಸೇರಿ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವಾಗುವುದನ್ನು 'ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಕ್ಯ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಲಕ್ಷಣ: ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಕ್ಯವೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ ೧: ತಂದೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ತಂದರು.

                    ೨: ನೀನು ಓದು ಅಥವಾ ಬರೆ.

ಇ) ಮಿಶ್ರ ವಾಕ್ಯ 

ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಪವಾಕ್ಯಗಳು ಅಧೀನವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು 'ಮಿಶ್ರ ವಾಕ್ಯ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಲಕ್ಷಣ: ಉಪವಾಕ್ಯಗಳು ಪ್ರಧಾನ ವಾಕ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಉದಾಹರಣೆ ೧: ಮಳೆ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಬೆಳೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂದವು.

                    ೨: ಗುರುಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಶಿಷ್ಯನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದನು.

2. ಭಾವಾರ್ಥದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾಕ್ಯದ ವಿಧಗಳು

ವಾಕ್ಯವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಭಾವನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇವುಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:

ವಾಕ್ಯದ -> ವಿಧ ಭಾವಾರ್ಥದ -> ಲಕ್ಷಣ ಉದಾಹರಣೆ

1. ವಿಧಾನಾರ್ಥಕ ವಿಷಯವನ್ನು -> ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು ಸೂರ್ಯನು -> ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

2. ನಿಷೇಧಾರ್ಥಕ ಕ್ರಿಯೆ -> ನಡೆಯದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ನಾನು -> ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

3. ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಏನನ್ನಾದರೂ -> ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ನಿನ್ನ -> ಊರು ಯಾವುದು?

4. ಆಶ್ಚರ್ಯಾರ್ಥಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು -> ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಅಬ್ಬಾ! -> ಎಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟ!

3. ಪ್ರಯೋಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾಕ್ಯದ ವಿಧಗಳು

ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಸಂಬಂಧದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ:

ಅ) ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ

ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃವಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಕರ್ತೃವಿನ ಲಿಂಗ, ವಚನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: ರಾಮನು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದನು.

ಆ) ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ 

ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಪದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃವಿಗೆ 'ಇಂದ' ಪ್ರತ್ಯಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ 'ಅಲ್ಪಡು' ಎಂಬ ಧಾತು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: ರಾಮನಿಂದ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟಿತು.