ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ ಪರಿಚಯ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಆದರೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾರವನ್ನು, ಅದರ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ರೂಪರೇಷೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ನಿಮಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭವ್ಯತೆಯ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ.
1. ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಹಳಗನ್ನಡ (ಕ್ರಿ.ಶ. 450 - 1150)
ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಲಭ್ಯ ಶಾಸನ ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 450). ಅಲ್ಲಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ರೀತಿ ಅದ್ಭುತ.
ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ: ಇದು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಲಭ್ಯ ಗ್ರಂಥ (ಕ್ರಿ.ಶ. 850). ಇದನ್ನು ಅಮೋಘವರ್ಷ ನೃಪತುಂಗನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವಿಜಯ ರಚಿಸಿದನು. ಇದು ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಗ್ರಂಥ.
ರತ್ನತ್ರಯರು: ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ ಮತ್ತು ರನ್ನ.
ಪಂಪ: 'ಆದಿಪುರಾಣ' ಮತ್ತು 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ' ರಚಿಸಿದ ಕನ್ನಡದ ಆದಿಕವಿ. "ಮನುಷ್ಯ ಜಾತಿ ತಾನೊಂದೆ ವಲಂ" ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದವನು.
ರನ್ನ: 'ಗದಾಯುದ್ಧ'ದ ಮೂಲಕ ವೀರರಸದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ತಲುಪಿದವನು.
2. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಡುಗನ್ನಡ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1150 - 1500)
ಇದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ. ಸಾಹಿತ್ಯವು ರಾಜಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕಾಲವಿದು.
ಬಸವಣ್ಣ: ಭಕ್ತಿ ಭಂಡಾರಿ ಬಸವಣ್ಣನವರು "ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ" ಎಂಬ ಮಂತ್ರ ನೀಡಿದರು. ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಅವರ ವಚನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ.
ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ: ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆಯ ಮೊದಲ ಧ್ವನಿ. ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯದ ಉತ್ತುಂಗ ತಲುಪಿದವರು.
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು: ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಿಗೂಢತೆ ಮತ್ತು 'ಬೆಡಗಿನ ವಚನ'ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದವರು.
3. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆಗಳು
ವಚನಕಾರರ ನಂತರ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದವರು ಹರಿದಾಸರು. ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುಂದರ ಸಮ್ಮಿಲನವಿದು.
ಪುರಂದರದಾಸರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿತಾಮಹ. "ಮಾನವ ಜನ್ಮ ದೊಡ್ಡದು, ಇದ ಹಾನಿ ಮಾಡಲಿಬೇಡಿ ಹುಚ್ಚಪ್ಪಗಳಿರ" ಎಂದು ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯ ತಿಳಿಸಿದವರು.
ಕನಕದಾಸರು: ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವರು. 'ಕುಲ ಕುಲವೆಂದು ಹೊಡೆದಾಡದಿರಿ' ಎಂದು ಸಾರಿದವರು. 'ನಳಚರಿತ್ರೆ', 'ರಾಮಧಾನ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ' ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು.
4. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು
ನಡುಗನ್ನಡದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಿರೀಟಪ್ರಾಯವಾದದ್ದು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ 'ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ' (ಗದಗಿನ ಭಾರತ). "ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ" ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಈತ ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕವಿ.
5. ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಘಟ್ಟಗಳು
|
ಸಾಹಿತ್ಯದ ಘಟ್ಟ |
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು |
ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳು / ಲೇಖಕರು |
|---|---|---|
|
ನವೋದಯ |
ಪ್ರಕೃತಿ ➡️ ದೇಶಭಕ್ತಿ ➡️ ಭಾವಗೀತೆಗಳು |
ಕುವೆಂಪು ➡️ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ ➡️ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ➡️ ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ |
|
ಪ್ರಗತಿಶೀಲ |
ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ➡️ ಶೋಷಣೆ ➡️ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕು |
ಅ.ನ.ಕೃ ➡️ ತರಾಸು ➡️ ಬಸವರಾಜ ಕಟ್ಟಿಮನಿ ➡️ ನಿರಂಜನ |
|
ನವ್ಯ |
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ➡️ ಬೌದ್ಧಿಕತೆ ➡️ ಮುಕ್ತ ಛಂದಸ್ಸು |
ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ ➡️ ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ➡️ ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್ ➡️ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ |
|
ದಲಿತ-ಬಂಡಾಯ |
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ➡️ ಆಕ್ರೋಶ ➡️ ಪ್ರತಿರೋಧ ➡️ ಸಮಾನತೆ |
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ➡️ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ➡️ ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ ➡️ ಚಂಪಾ |
ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳು:
- ನವೋದಯ: ಇದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಕಾಲ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವದೇಶಿ ಸೊಗಡನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಘಟ್ಟ.
- ಪ್ರಗತಿಶೀಲ: ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕೇವಲ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಸಮಾಜದ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಕಾಲ.
- ನವ್ಯ: ಇಲ್ಲಿ ಭಾವನೆಗಳಿಗಿಂತ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು.
- ದಲಿತ-ಬಂಡಾಯ: ಶೋಷಿತರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯ ರೂಪಗೊಂಡಿತು.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ