ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜವಂಶಗಳು

 

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಬಲ ರಾಜವಂಶಗಳು ಈ ನೆಲವನ್ನು ಆಳಿವೆ. ನಿಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜವಂಶಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜವಂಶಗಳು

ಮೌರ್ಯರು -> ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3ನೇ ಶತಮಾನ -> ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ -> ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ (ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ) -> ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಆಗಮನ.

ಶಾತವಾಹನರು -> ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2ನೇ ಶ. - ಕ್ರಿ.ಶ. 3ನೇ ಶ. -> ಸಿಮುಖ (ಗೌತಮಿಪುತ್ರ ಶಾತಕರ್ಣಿ) -> ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (ಪೈಠಣ್) -> ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜವಂಶ.

ಕದಂಬರು -> ಕ್ರಿ.ಶ. 345 – 525 -> ಮಯೂರವರ್ಮ -> ಬನವಾಸಿ -> ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ರಾಜವಂಶ. ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ ಇವರ ಕಾಲದ್ದು.

ಗಂಗರು -> ಕ್ರಿ.ಶ. 350 – 1000 -> ದಡಿಗ ಮತ್ತು ಮಾಧವ -> ತಲಕಾಡು -> ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ ಇವರ ಕಾಲದ ಕೊಡುಗೆ.

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು -> ಕ್ರಿ.ಶ. 540 – 757 -> ಪುಲಕೇಶಿ I (ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿ) -> ಬಾದಾಮಿ (ವಾತಾಪಿ) -> ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಉಗಮ.

ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು -> ಕ್ರಿ.ಶ. 753 – 982 -> ದಂತಿದುರ್ಗ (ಅಮೋಘವರ್ಷ ನೃಪತುಂಗ) -> ಮಾನ್ಯಖೇಟ -> ಅರಬ್ಬಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದ "ಜಗತ್ತಿನ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು -> ಕ್ರಿ.ಶ. 973 – 1189 -> ಎರಡನೇ ತೈಲಪ (ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ) -> ಕಲ್ಯಾಣ -> 'ವಿಕ್ರಮ ಶಕೆ' ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಸಾಹಿತ್ಯ: ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದ 'ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ' ಕನ್ನಡದ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೊದಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ: ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಐಹೊಳೆಯನ್ನು "ಭಾರತೀಯ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ತೊಟ್ಟಿಲು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಧರ್ಮ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜೈನ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳು ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬೆಳೆದಿದ್ದವು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾದಾಮಿ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳು.  ಇವು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಈ ಗುಹೆಗೆ  ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ವಿವರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

ಸ್ಥಳ: ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾದಾಮಿ. ಇದು ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು (ವಾತಾಪಿ).

ನಿರ್ಮಾಣ: ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಮತ್ತು 7ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಕೆಂಪು ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಕೊರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ: ಇದು "ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ" ಅಥವಾ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಆರಂಭಿಕ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ವಿವರಣೆ:

ಬಾದಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಗುಹೆಗಳಿವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವ (ನಟರಾಜ), ವಿಷ್ಣು (ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ, ನರಸಿಂಹ) ಮತ್ತು ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ.

ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬಂಡೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ಮಾಡಿದ ಕಂಬಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಜಗಲಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ಬಾದಾಮಿಯು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಲು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ.