ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ: ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಚನಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೈಪಿಡಿ | ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳು

 

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಚನ ಎಂಬ ವಿಷಯಗಳು ಭಾಷೆಯ ರಚನೆಯ ಅಡಿಪಾಯಗಳಿದ್ದಂತೆ.

ನಾಮಪದಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಇವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. 

 ಇವುಗಳ ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

೧. ಲಿಂಗ 

ವಸ್ತುವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಲಿ ಅದು ಸ್ತ್ರೀ ಜಾತಿಯೋ, ಪುರುಷ ಜಾತಿಯೋ ಅಥವಾ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಸೇರದ ವಸ್ತುವೋ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವುದನ್ನು 'ಲಿಂಗ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಅ) ಪುಲ್ಲಿಂಗ

ಪುರುಷ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು ಪುಲ್ಲಿಂಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಅವನು, ಹುಡುಗ, ತಂದೆ, ರಾಜ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಅಣ್ಣ, ತಮ್ಮ.

ಆ) ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ

ಸ್ತ್ರೀ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಅವಳು, ಹುಡುಗಿ, ತಾಯಿ, ರಾಣಿ, ಅಕ್ಕ, ತಂಗಿ, ಮಹಿಳೆ.

ಇ) ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ

ಪುರುಷರೂ ಅಲ್ಲದ, ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಅದು, ಮರ, ಪುಸ್ತಕ, ಬೆಟ್ಟ, ಹಣ್ಣು, ಪ್ರಾಣಿ, ಹಕ್ಕಿ, ಗಾಳಿ.

ಲಿಂಗಗಳ ವಿಧಗಳು:

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಲಿಂಗದ ಹೆಸರು	ವಿವರಣೆ	ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಪುಲ್ಲಿಂಗ	ಪುರುಷ ಅಥವಾ ಗಂಡು ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.	ರಾಜ, ಹುಡುಗ, ತಂದೆ, ಅವನು, ಸೂರ್ಯ
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ	ಸ್ತ್ರೀ ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.	ರಾಣಿ, ಹುಡುಗಿ, ತಾಯಿ, ಅವಳು, ನಟಿ
ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ	ಪುರುಷ ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀ ಅಲ್ಲದ ವಸ್ತು, ಪ್ರಾಣಿ, ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.	ಮರ, ಪುಸ್ತಕ, ಬೆಟ್ಟ, ಅದು, ನದಿ

ಗಮನಿಸಿ: ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರವು ಅರ್ಥದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬುದ್ಧಿ ಇರುವ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಲಿಂಗಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

೨. ವಚನ

ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದೇ ವಚನ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಚನಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಅ) ಏಕವಚನ 

ಒಂದೇ ಒಂದು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದವು ಏಕವಚನ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಗಿಡ, ಮನೆ, ಅವನು, ಅವಳು, ಮಗು, ಲೇಖನಿ.

ಆ) ಬಹುವಚನ

ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದವು ಬಹುವಚನ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಗಿಡಗಳು, ಮನೆಗಳು, ಅವರು, ಮಕ್ಕಳು, ಲೇಖನಿಗಳು.

ಬಹುವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು:

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಹುವಚನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

೧. ಗಳು: ಮರ + ಗಳು = ಮರಗಳು, ಹೂವು + ಗಳು = ಹೂವುಗಳು.

೨. ಅರು: ಹುಡುಗ + ಅರು = ಹುಡುಗರು, ಮನುಷ್ಯ + ಅರು = ಮನುಷ್ಯರು.

೩. ಅಂದಿರು: ಅಕ್ಕ + ಅಂದಿರು = ಅಕ್ಕಂದಿರು, ತಾಯಿ + ಅಂದಿರು = ತಾಯಂದಿರು.

ವಚನಗಳ ವಿಧಗಳು:

ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಚನಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಚನದ ಹೆಸರು	ವಿವರಣೆ	ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಏಕವಚನ	ಸಂಖ್ಯೆ 'ಒಂದು' ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಪದಗಳು.	ಮಗು, ಶಾಲೆ, ಹಕ್ಕಿ, ಕಿಟಕಿ, ಇಲಿ
ಬಹುವಚನ	ಸಂಖ್ಯೆ 'ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು' ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಪದಗಳು.	ಮಕ್ಕಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಕಿಟಕಿಗಳು, ಇಲಿಗಳು

ಗೌರವಾರ್ಥಕ ಬಹುವಚನ:

ಒಬ್ಬರೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿದ್ದರೂ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಲು ಬಹುವಚನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: "ತಂದೆಯವರು ಬಂದರು" (ಇಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಒಬ್ಬರೇ ಆದರೂ 'ಅವರು' ಎಂಬ ಬಹುವಚನ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ).

ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಚನಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಕೋಷ್ಟಕ

ನಾಮಪದಗಳು ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಚನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು:

ಕನ್ನಡ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಚನಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕೋಷ್ಟಕ

ಲಿಂಗದ ವಿಧ	ಏಕವಚನ ರೂಪ	ಬಹುವಚನ ರೂಪ	ಬಳಸಲಾದ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು
ಪುಲ್ಲಿಂಗ	ಮನುಷ್ಯ	ಮನುಷ್ಯರು	-ಅರು / -ಇರು
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ	ಅಕ್ಕ	ಅಕ್ಕಂದಿರು	-ಅಂದಿರು
ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ	ಕಲ್ಲು	ಕಲ್ಲುಗಳು	-ಗಳು
ಸರ್ವನಾಮ (ಪು)	ಅವನು	ಅವರು	-ಅರು
ಸರ್ವನಾಮ (ಸ್ತ್ರೀ)	ಅವಳು	ಅವರು	-ಅರು
ಸರ್ವನಾಮ (ನ)	ಅದು	ಅವು	-ವು

ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳು :

ಗೌರವಾರ್ಥಕ ಬಹುವಚನ: ಒಬ್ಬರೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿದ್ದರೂ ಗೌರವ ನೀಡಲು 'ಅವರು' ಅಥವಾ 'ಗಳು' ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾ: ಗುರುಗಳು ಬಂದರು).

ಪ್ರಾಣಿ/ಪಕ್ಷಿಗಳು: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಲಿಂಗ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಚನ: ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಹೆಣ್ಣು' ಪದದ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಗಂಡು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ರಾಯ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪವೇನು?

ಉತ್ತರ: ರಾಣಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಮಗು' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?

ಉತ್ತರ: ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ (ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಮನುಷ್ಯೇತರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ).

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಸೇವಕ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಸೇವಕಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ತಾಯಿ' ಪದದ ಬಹುವಚನ ರೂಪವೇನು?

ಉತ್ತರ: ತಾಯಂದಿರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ವಧು' ಪದದ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ವರ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಗುರು' ಪದದ ಬಹುವಚನ ರೂಪವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಗುರುಗಳು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಅವನು' ಎಂಬುದು ಯಾವ ವಚನ?

ಉತ್ತರ: ಏಕವಚನ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಅಕ್ಕ' ಪದದ ಬಹುವಚನ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಅಕ್ಕಂದಿರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ದೇವ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪವೇನು?

ಉತ್ತರ: ದೇವಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಕವಿ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಕವಯಿತ್ರಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಲೇಖಕ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಲೇಖಕಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಮನೆ' ಪದದ ಬಹುವಚನ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಮನೆಗಳು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ವಿದ್ವಾಂಸ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪವೇನು?

ಉತ್ತರ: ವಿದುಷಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಹುಡುಗರು' ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವ ವಚನದಲ್ಲಿದೆ?

ಉತ್ತರ: ಬಹುವಚನ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಗಿಡ' ಪದದ ಬಹುವಚನ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಗಿಡಗಳು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ತಮ್ಮ' ಪದದ ಬಹುವಚನ ರೂಪವೇನು?

ಉತ್ತರ: ತಮ್ಮಂದಿರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ವೈದ್ಯ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ವೈದ್ಯೆ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಸೂರ್ಯ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಲಿಂಗ?

ಉತ್ತರ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ನದಿ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಲಿಂಗ?

ಉತ್ತರ: ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಅವರು' ಎಂಬುದು ಯಾವ ವಚನ?

ಉತ್ತರ: ಬಹುವಚನ (ಗೌರವಾರ್ಥಕ ಏಕವಚನವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ).

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಸ್ವಾಮಿ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಸ್ವಾಮಿನಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಅಳಿಮಯ್ಯ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಸೊಸೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಪಕ್ಷಿ' ಪದದ ಬಹುವಚನ ರೂಪವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಪಕ್ಷಿಗಳು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: 'ಮಹದೇವ' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪ ಯಾವುದು?

ಉತ್ತರ: ಮಹಾದೇವಿ.