ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆ: ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ಸಮಗ್ರ ವಿವರಣೆ

 

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅದರ ಭಾಷೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶೈಲಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಾಲಘಟ್ಟ	ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು	ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳು	ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಹಳಗನ್ನಡ	ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಭಾವ, ಪ್ರೌಢ ಭಾಷೆ, ಚಂಪೂ ಶೈಲಿ	ಪಂಪ, ರನ್ನ, ಪೊನ್ನ, ಜನ್ನ	ಚಂಪೂ, ರಗಳೆ, ಗದ್ಯ-ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತ
ನಡುಗನ್ನಡ	ಸರಳ ಕನ್ನಡ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆ, ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಧಾನ	ಬಸವಣ್ಣ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ, ಹರಿಹರ, ಪುರಂದರದಾಸರು, ಕನಕದಾಸರು	ವಚನ, ಷಟ್ಪದಿ, ಕೀರ್ತನೆ, ಸಾಂಗತ್ಯ, ರಗಳೆ
ಹೊಸಗನ್ನಡ	ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪ್ರಭಾವ, ಆಧುನಿಕ ಜೀವನ ಕ್ರಮ, ವೈಚಾರಿಕತೆ	ಕುವೆಂಪು, ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ, ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ, ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್	ಕಾದಂಬರಿ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆ, ಭಾವಗೀತೆ, ನಾಟಕ, ಮುಕ್ತಕ

 

1. ಹಳಗನ್ನಡ (ಕ್ರಿ.ಶ. 450 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1150)

             ಇದು ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯಂತ ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಹಂತದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾಲ.

 

          ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಸಂಸ್ಕೃತ ಭೂಯಿಷ್ಠವಾದ ಭಾಷೆ, ಚಂಪೂ ಶೈಲಿ (ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯದ ಮಿಶ್ರಣ), ಖ್ಯಾತ ಕರ್ನಾಟಕ ವೃತ್ತಗಳ ಬಳಕೆ.

 

ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳು: ಆದಿಕವಿ ಪಂಪ, ರನ್ನ, ಪೊನ್ನ (ರತ್ನತ್ರಯರು), ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ.

 

ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ (ಮೊದಲ ಗದ್ಯ ಕೃತಿ), ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ, ಗದಾಯುದ್ಧ.

 

ವಿಶೇಷತೆ: ಈ ಕಾಲವನ್ನು 'ಪಂಪ ಯುಗ' ಅಥವಾ 'ಜೈನ ಯುಗ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

2. ನಡುಗನ್ನಡ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1150 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1850)

ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಛಂದೋಪ್ರಕಾರಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಕಾಲ.

 

ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಸರಳ ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ. ವಚನ, ರಗಳೆ, ಷಟ್ಪದಿ, ಸಾಂಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆಗಳ ಉದಯ.

 

ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳು: ಬಸವಣ್ಣ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಹರಿಹರ, ರಾಘವಾಂಕ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ, ಕನಕದಾಸರು, ಪುರಂದರದಾಸರು.

 

ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ, ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತ.

 

ವಿಶೇಷತೆ: ಇದನ್ನು 'ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ' ಮತ್ತು *'ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ'*ಗಳ ಕಾಲವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೀರಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು.

3. ಹೊಸಗನ್ನಡ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1850 ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ)

     ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ.

 

ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಸರಳ ಸಂವಹನ ಭಾಷೆ, ಪ್ರಾಸದ ಹಂಗಿಲ್ಲದ ಲಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಕಾದಂಬರಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ.

 

ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳು: ನವೋದಯ, ಪ್ರಗತಿಶೀಲ, ನವ್ಯ, ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ.

 

ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳು/ಲೇಖಕರು: ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ, ಕುವೆಂಪು, ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ, ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ, ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ.

 

ವಿಶೇಷತೆ: ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ

 

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳ ಪರಿಚಯ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1. ಹಳಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳು (ಕ್ರಿ.ಶ. 450 - 1150)

ಈ ಕಾಲದ ಕವಿಗಳು ಪ್ರೌಢವಾದ ಚಂಪೂ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು.

 

1. ಪಂಪ (ಆದಿಕವಿ):

ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಮಹಾಕವಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. 941ರಲ್ಲಿ 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ' (ಪಂಪಭಾರತ) ಮತ್ತು 'ಆದಿಪುರಾಣ'ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.

 

"ಮಾನವ ಕುಲಂ ತಾನೊಂದೇ ವಲಂ" ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದವನು.

2. ರನ್ನ (ಶಕ್ತಿ ಕವಿ):

ಪಂಪನ ನಂತರದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿ.

ಇವನ 'ಗದಾಯುದ್ಧ' (ಸಾಹಸಭೀಮ ವಿಜಯ) ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರಕಾವ್ಯ. ಇವನಿಗೆ 'ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ' ಎಂಬ ಬಿರುದಿತ್ತು.

3. ಪೊನ್ನ:

ಇವರು 'ಶಾಂತಿಪುರಾಣ' ವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.

 

ಪಂಪ, ರನ್ನ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ 'ರತ್ನತ್ರಯರು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

4. ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ:

 

ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಗದ್ಯ ಕೃತಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾದ *'ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ'*ಯ ಕರ್ತೃ.

2. ನಡುಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳು (ಕ್ರಿ.ಶ. 1150 - 1850)

ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಚನಕಾರರು, ದಾಸರು ಮತ್ತು ಷಟ್ಪದಿ ಕವಿಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದರು.

 

ಬಸವಣ್ಣ:

12ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹರಿಕಾರ. "ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ" ಎಂದು ಸಾರಿದ ಇವರು ಸಾವಿರಾರು ವಚನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 

ಇವರ ವಚನಗಳ ಅಂಕಿತ 'ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ'.

 

ಹರಿಹರ:

'ರಗಳೆಯ ಕವಿ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಶಿವಶರಣರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ರಗಳೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಂದವನು.

 

'ನಂಬಿಯಣ್ಣನ ರಗಳೆ' ಇವನ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿ.

 

 

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ (ಗದುಗಿನ ನಾರಾಣಪ್ಪ):

ನಡುಗನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ.

 

ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ 'ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ' (ಗದುಗಿನ ಭಾರತ) ರಚಿಸಿದನು.

ಇವನ ಕಾವ್ಯ ರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದ್ದರಿಂದ 'ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

 

 

ಕನಕದಾಸರು:

ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ.

 

'ಮೋಹನತರಂಗಿಣಿ', 'ನಳಚರಿತ್ರೆ' ಮತ್ತು 'ರಾಮಧಾನ್ಯ ಚರಿತೆ' ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು.

3. ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳು (ಕ್ರಿ.ಶ. 1850 ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ)

 

ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂದ ಕವಿಗಳು.

 

ಕುವೆಂಪು (ಕುಪ್ಪಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ):

ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು.

 

'ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ' ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕರ್ತೃ. ಇವರು "ವಿಶ್ವಮಾನವ" ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ.

 

ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ:

'ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ' ಎಂಬ ಅಂಕಿತನಾಮದಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದವರು.

 

'ನಾಕುತಂತಿ' ಕೃತಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಇವರನ್ನು 'ಗಾರುಡಿಗ ಕವಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

 

ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ: 

'ನಡೆದಾಡುವ ವಿಶ್ವಕೋಶ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

 

ಇವರ 'ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು' ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಸಂದಿದೆ.

 

ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್:

ಇವರನ್ನು 'ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

 

ಇವರು ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳ ಜನಕ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ವಿವರಣೆ :

ಹಳಗನ್ನಡ -> ಪಂಪ ಯುಗ -> ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯ

ನಡುಗನ್ನಡ -> ಬಸವಣ್ಣ/ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಯುಗ -> ವಚನ/ಷಟ್ಪದಿ

ಹೊಸಗನ್ನಡ -> ನವೋದಯ ಯುಗ -> ಕಾದಂಬರಿ/ಭಾವಗೀತೆ