ಕನ್ನಡ ಅಲಂಕಾರಗಳು: ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರದ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳು | KPSC, FDA, SDA, PDO ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಿದ್ಧತೆ
ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶಬ್ದಗಳಿಂದಲ್ಲದೆ, ಅರ್ಥದ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ 'ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವು ಓದುಗರಿಗೆ ಆನಂದ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರದ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
1. ಉಪಮಾಲಂಕಾರ
ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು 'ಹಾಗೆ', 'ನಂತೆ', 'ವೋಲ್' ಎಂಬ ಉಪಮಾವಾಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವರ್ಣಿಸುವುದೇ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ.
ಉದಾಹರಣೆ: "ಅವನ ಮುಖವು ಕಮಲದಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ."
ಅಂಶಗಳು:
ಉಪಮೇಯ: ವರ್ಣಿಸುವ ವಸ್ತು (ಮುಖ).
ಉಪಮಾನ: ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ವಸ್ತು (ಕಮಲ).
ಉಪಮಾವಾಚಕ: ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ (ಅಂತೆ).
ಸಮಾನ ಧರ್ಮ: ಎರಡರಲ್ಲೂ ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣ (ಸುಂದರ).
2. ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ
ಉಪಮೇಯ ಮತ್ತು ಉಪಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ, ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವುದನ್ನು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಅಂತೆ' ಎಂಬ ಪದ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಉದಾಹರಣೆ:
1. "ಗುರುಗಳೇ ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿ." (ಗುರು ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ).
2: "ಸಂಸಾರ ಸಾಗರ." (ಸಂಸಾರವೇ ಸಾಗರ).
3. ಉತ್ಪೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ
ಉಪಮೇಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತುವಿನಂತೆ (ಉಪಮಾನದಂತೆ) ಸಂಭಾವಿಸಿ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪಿಸಿ ವರ್ಣಿಸುವುದೇ ಉತ್ಪೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ. ಇಲ್ಲಿ 'ಎಂಬಂತೆ', 'ಹೋ ಎಂಬಂತೆ' ಎಂಬ ಪದಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: "ಆ ಆನೆಯು ನಡೆಯುವ ಬೆಟ್ಟವೋ ಎಂಬಂತೆ ಇತ್ತು."
ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಆನೆಯನ್ನು ನಡೆಯುವ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
4. ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರ
ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಾಕ್ಯಗಳ ಅರ್ಥಗಳು ಬಿಂಬ-ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಂತೆ (ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ) ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: "ಕೆರೆ ನೀರನ್ನು ಕೆರೆಗೆ ಚೆಲ್ಲಿ ವರವ ಪಡೆವರಂತೆ ನಾರಾಯಣನ ಚರಣಕ್ಕೆ ಶರಣೆನ್ನಿರೋ."
ವಿವರಣೆ: ಕೆರೆಯ ನೀರನ್ನು ಕೆರೆಗೆ ಸುರಿಯುವುದು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಾದರೆ, ದೇವರ ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ದೇವರಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪುಣ್ಯ ಪಡೆಯುವುದು ಅದರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತಿದೆ.
5. ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ
ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯದಿಂದಾಗಲಿ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: "ಹನುಮಂತನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹಾರಿದನು; ಶಕ್ತರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದು ಯಾವುದಿದೆ?"
ವಿವರಣೆ: ಹನುಮಂತ ಸಮುದ್ರ ಹಾರಿದ್ದು ಒಂದು 'ವಿಶೇಷ'. ಶಕ್ತರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದು ಯಾವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು 'ಸಾಮಾನ್ಯ' ಸತ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯದಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ.
6. ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ಲೋಕಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿ ವರ್ಣಿಸುವುದೇ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ.
ಉದಾಹರಣೆ: "ಆ ಪಟ್ಟಣದ ಗೋಪುರಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದವು."
ವಿವರಣೆ: ಗೋಪುರಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಎತ್ತರವಿದ್ದರೂ ಆಕಾಶ ಮುಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅತಿಶಯವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ ಕೋಷ್ಟಕ
ಉಪಮಾ ಅಲಂಕಾರ -> ನೇರ ಹೋಲಿಕೆ -> ಅಂತೆ, ಹಾಗೆ, ವೋಲ್
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ -> ಅಭೇದ (ಎರಡೂ ಒಂದೇ) -> ಯಾವುದೇ ವಾಚಕವಿಲ್ಲ
ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾ ಅಲಂಕಾರ -> ಕಲ್ಪನೆ / ಸಂಭಾವನೆ -> ಎಂಬಂತೆ, ಓ ಎಂಬಂತೆ
ದೃಷ್ಟಾಂತ ಅಲಂಕಾರ -> ಬಿಂಬ-ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವ -> ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡುವುದು
ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸ ಅಲಂಕಾರ -> ಸಾಮಾನ್ಯದಿಂದ ಸಮರ್ಥನೆ -> ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗಾದೆಯಂತಹ ಮಾತು
ಕನ್ನಡ ಅಲಂಕಾರಗಳು – ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರದ ಪ್ರಕಾರಗಳು (ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮಾದರಿ – 40)
(ಪ್ರಶ್ನೆಯ ನಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ)
“ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖ” ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC FDA – 2018)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
“ರಾಮನು ಸಿಂಹ” ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2017)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಪದವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥ ಸೂಚಿಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC Group C – 2019)
ಯಮಕ ಅಲಂಕಾರ
ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC PDO – 2020)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
ವಸ್ತುವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತುವೆಂದು ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC FDA – 2016)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
ಅತಿಶಯವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2021)
ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳು ಇರುವಂತೆ ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC Group C – 2018)
ಶ್ಲೇಷ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪದಗಳಿಂದ ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC PDO – 2017)
ಪುನರುಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ವಿರೋಧಾರ್ಥಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅರ್ಥವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC FDA – 2019)
ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಅಲಂಕಾರ
ಕವಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2020)
ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವನು ಗರುಡನಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದನು” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC Group C – 2018)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
“ಗುರುವು ಜ್ಞಾನಸಾಗರ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC PDO – 2016)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
“ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಮಲ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC FDA – 2017)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2019)
ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಪದದಿಂದ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC Group C – 2021)
ಶ್ಲೇಷ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವಳು ಕೋಗಿಲೆಯಂತೆ ಹಾಡಿದಳು” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC PDO – 2018)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವನು ಸಿಂಹಹೃದಯ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC FDA – 2020)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2018)
ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC Group C – 2017)
ಶ್ಲೇಷ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವನು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಓಡಿದನು” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC PDO – 2019)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
“ಮಾತು ಮುತ್ತು” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC FDA – 2018)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
ವಸ್ತುವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2017)
ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC Group C – 2020)
ಶ್ಲೇಷ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವನು ಹುಲಿಯಂತೆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC PDO – 2016)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವನು ಜ್ಞಾನಸಮುದ್ರ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC FDA – 2019)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಅಂಶವನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2021)
ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳು ಇರುವಂತೆ ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC Group C – 2018)
ಶ್ಲೇಷ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವಳು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸುಂದರಿ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC PDO – 2017)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವನು ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC FDA – 2016)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2019)
ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಪದದಿಂದ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC Group C – 2021)
ಶ್ಲೇಷ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವನು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಓಡಿದನು” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC PDO – 2018)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
“ಗುರುವು ಜ್ಞಾನಗಂಗಾ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC FDA – 2017)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2020)
ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು?(KPSC Group C – 2019)
ಶ್ಲೇಷ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವಳು ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತೆ ಸುಗಂಧ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC PDO – 2017)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವನು ಧೈರ್ಯದ ಪರ್ವತ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC FDA – 2018)
ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ
ವಸ್ತುವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC SDA – 2016)
ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ
ಒಂದೇ ಪದದಿಂದ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು? (KPSC Group C – 2020)
ಶ್ಲೇಷ ಅಲಂಕಾರ
“ಅವನು ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗ” – ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲಂಕಾರ ಇದೆ? (KPSC PDO – 2019)
ಉಪಮೆ ಅಲಂಕಾರ
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ