ಕನ್ನಡ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಕಾರ್ಥಗಳು: ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ
ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
"ನಾಮಪದ ಅಥವಾ ಸರ್ವನಾಮಗಳು ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನೇ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳೆಂದು" ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.
ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ನಡುವೆ ಅರ್ಥಬದ್ಧ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಇವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. "ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕನ್ನಡದ ಎಂಟು ವಿಭಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇವೆ"
ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ (ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಪ್ರಕಾರ)
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಏಳು ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿದ್ದು, ಎಂಟನೆಯದಾಗಿ 'ಸಂಬೋಧನಾ ವಿಭಕ್ತಿ'ಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಭಕ್ತಿ |
ಪ್ರತ್ಯಯ |
--ಕಾರಕಾರ್ಥ |
|---|
ಪ್ರಥಮಾ - ಉ - ಕರ್ತೃ ಅರ್ಥ
ದ್ವಿತೀಯಾ - ಅನ್ನು - ಕರ್ಮ ಅರ್ಥ
ತೃತೀಯಾ - ಇಂದ - ಕರಣ ಅರ್ಥ
ಚತುರ್ಥೀ - ಗೆ, ಕೆ, ಇಗೆ - ಸಂಪ್ರದಾನ ಅರ್ಥ
ಪಂಚಮೀ - ದೆಸೆಯಿಂದ - ಅಪಾದಾನ ಅರ್ಥ
ಷಷ್ಠೀ - ಅ - ಸಂಬಂಧ ಅರ್ಥ
ಸಪ್ತಮೀ - ಅಲ್ಲಿ - ಅಧಿಕರಣ ಅರ್ಥ
ಸಂಬೋಧನಾ - ಎ, ಈ, ಇರಾ - ಕರೆ ಅಥವಾ ಆಹ್ವಾನ
ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:
1. ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ (ಕರ್ತೃ ಕಾರಕ)
ಯಾರು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಕರ್ತೃ. ಇಲ್ಲಿ 'ಉ' ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ರಾಮನು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದನು. (ರಾಮ + ಉ = ರಾಮನು)
ವಿಶೇಷತೆ: ವಾಕ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
2. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ (ಕರ್ಮ ಕಾರಕ)
ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ವಸ್ತುವೇ ಕರ್ಮ. ಇಲ್ಲಿ 'ಅನ್ನು' ಪ್ರತ್ಯಯ ಬರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದನು. (ಹಣ್ಣು + ಅನ್ನು = ಹಣ್ಣನ್ನು)
3. ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ (ಕರಣ ಕಾರಕ)
ಒಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕರಣ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಇಂದ' ಪ್ರತ್ಯಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ನಾನು ಪೆನ್ನಿನಿಂದ ಬರೆದೆನು. (ಪೆನ್ನು + ಇಂದ = ಪೆನ್ನಿನಿಂದ)
4. ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿ (ಸಂಪ್ರದಾನ ಕಾರಕ)
ದಾನ ಕೊಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವಾಗ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ತಾಯಿ ಮಗನಿಗೆ ಹಾಲು ನೀಡಿದಳು. (ಮಗ + ಇಗೆ = ಮಗನಿಗೆ)
5. ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ (ಅಪಾದಾನ ಕಾರಕ)
ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಬೇರ್ಪಡುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ತುಲನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಮರದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಣ್ಣು ಬಿದ್ದಿತು. (ಮರ + ದೆಸೆಯಿಂದ)
6. ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ (ಸಂಬಂಧ ಕಾರಕ)
ಎರಡು ನಾಮಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು (ಸೊತ್ತು, ಮಾಲೀಕತ್ವ) ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಇದು ಅವನ ಪುಸ್ತಕ. (ಅವನು + ಅ = ಅವನ)
7. ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ (ಅಧಿಕರಣ ಕಾರಕ)
ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಕಾಲವನ್ನು (ಆಧಾರ) ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿದೆ. (ಪೆಟ್ಟಿಗೆ + ಅಲ್ಲಿ = ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ)
8. ಸಂಬೋಧನಾ ವಿಭಕ್ತಿ (ಕರೆ)
ದೂರದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಕರೆಯಲು ಬಳಸುವ ರೂಪ.
ಉದಾಹರಣೆ: ರಾಮನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಬಾ! ಗೆಳೆಯರೇ, ಕೇಳಿ.
ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ 'ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟ' ಎನ್ನುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಧ್ಯಾಯ. ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಧ್ವನಿಸಲು ಒಂದು ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯವು ಬರುವುದನ್ನು 'ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಳಗೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ:
ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟ: ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯೆ
ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಬೇಕಾದ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೇರೊಂದು ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರೂ ಸಹ ಮೂಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು 'ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಕೇಶಿರಾಜನ **'ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ'** ದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು, ಇದನ್ನು "ವಿಭಕ್ತಿ ವ್ಯತ್ಯಯ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಡುಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಪ್ರತಿ ವಿಭಕ್ತಿಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾರಕಾರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪಲ್ಲಟವಾದಾಗ ಅವು ಬೇರೆ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
೧. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 'ಅನ್ನು' (ದ್ವಿತೀಯಾ) ಬರಬೇಕಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 'ಇಂದ' (ತೃತೀಯಾ) ಬರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: "ಹಾವನ್ನು ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದನು."
ಇಲ್ಲಿ 'ಕೋಲನ್ನು' ಹಿಡಿದು ಹೊಡೆದನು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದ್ದರೂ, ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವುದರಿಂದ 'ಇಂದ' ಪ್ರತ್ಯಯ ಬಂದಿದೆ.
೨. ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ
'ಗೆ/ಕೆ' (ಚತುರ್ಥೀ) ಬರಬೇಕಾದ ಕಡೆ 'ಅನ್ನು' (ದ್ವಿತೀಯಾ) ಬಳಕೆಯಾಗುವುದು.
ಉದಾಹರಣೆ: "ಊರಿಗೆ ಹೋದನು" ಎನ್ನುವ ಬದಲು "ಊರನ್ನು ಸೇರಿದನು" ಎನ್ನಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.
೩. ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ
ಹಳಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಅತ್ತಣಿಂ' (ಪಂಚಮೀ) ಬದಲಾಗಿ 'ಇಂದ' (ತೃತೀಯಾ) ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ: "ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಬಿದ್ದಿತು."
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಮರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವುದನ್ನು (ಪಂಚಮೀ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಾವು ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ 'ಇಂದ' ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.
೪. ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ
'ಅಲ್ಲಿ' (ಸಪ್ತಮೀ) ಬರಬೇಕಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 'ಇಂದ' (ತೃತೀಯಾ) ಬರುವುದು.
ಉದಾಹರಣೆ: "ಅವನು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ದೊಡ್ಡವನು."
ಇಲ್ಲಿ "ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವನು" (ಸ್ಥಳ/ಗುಣದ ಆಧಾರ) ಎನ್ನಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ 'ಇಂದ' ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.
ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
೧. ಭಾಷಾ ಸೌಲಭ್ಯ: ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಓಘವನ್ನು ಸರಾಗಗೊಳಿಸಲು ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟ ಸಹಕಾರಿ.
೨. ಅರ್ಥ ವೈವಿಧ್ಯ: ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಕವಿಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಭಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಲ್ಲಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
೩. ರೂಢಿ: ಭಾಷೆ ಬೆಳೆದಂತೆ ಕೆಲವು ವಿಭಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮೀರಿ ಬೇರೆ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆ ವಿಲೀನವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಟವಾಗಿವೆ.
ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟದ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ
|
ಮೂಲ ವಿಭಕ್ತಿ (ಬರಬೇಕಾದದ್ದು) |
ಪಲ್ಲಟವಾದ ವಿಭಕ್ತಿ (ಬಂದದ್ದು) |
ಉದಾಹರಣೆ (ಬದಲಾವಣೆ) |
|---|---|---|
|
ಚತುರ್ಥೀ (-ಗೆ) |
ದ್ವಿತೀಯಾ (-ಅನ್ನು) |
ರಾಮನಿಗೆ ಅಂಜಿದನು- ರಾಮನನ್ನು ಅಂಜಿದನು |
|
ಸಪ್ತಮೀ (-ಅಲ್ಲಿ) |
ತೃತೀಯಾ (-ಇಂದ) |
ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದನು - ಹೊಲದಿಂದ ಬಿತ್ತಿದನು |
|
ಷಷ್ಠೀ (-ಅ) |
ಸಪ್ತಮೀ (-ಅಲ್ಲಿ) |
ಮನೆಯ ಕೆಲಸ - ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ |
|
ಪಂಚಮೀ (-ದಸೆಯಿಂದ) |
ತೃತೀಯಾ (-ಇಂದ) |
ಬೆಟ್ಟದ ದಸೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದನು- ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಬಿದ್ದನು |
ಓದುಗರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಟಿಪ್ಪಣಿ:
"ಸಂವಹನದ ಸುಲಭತೆಗಾಗಿ ಒಂದು ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಯವು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಭಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬರುವುದೇ ವಿಭಕ್ತಿ ಪಲ್ಲಟ. ಇದು ಭಾಷೆಯ ಹರಿವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ."
ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು:
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ