ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ: ದ್ವಿರುಕ್ತಿ, ಜೋಡುನುಡಿ, ನುಡಿಗಟ್ಟು, ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳು

 

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ದ್ವಿರುಕ್ತಿ, ಜೋಡುನುಡಿ, ನುಡಿಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ದ್ವಿರುಕ್ತಿ 

ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಪದವು ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುವುದಕ್ಕೆ 'ದ್ವಿರುಕ್ತಿ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ, ಹಸಿವು, ಕೋಪ ಅಥವಾ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನೆಮನೆ: ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು. (ಮನೆ + ಮನೆ)

ಬೇಗಬೇಗ: ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.

ನಿಲ್ಲಿನಿಲ್ಲು: ಆತುರ ಅಥವಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು.

ಕೆಂಪುಕೆಂಪು: ಬಣ್ಣದ ಗಾಢತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು.

ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ: ಗಾತ್ರದ ಅತಿಶಯವನ್ನು ಹೇಳಲು.

2. ಜೋಡುನುಡಿ

ಎರಡು ಪದಗಳು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು 'ಜೋಡುನುಡಿ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿರುತ್ತದೆ, ಎರಡನೇ ಪದಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಅರ್ಥವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು. ಅವುಗಳು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಗಿಡಗಂಟೆ: ಗಿಡಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವ ಪೊದೆಗಳು.

ಹಾಲುಜೇನು: ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಥವಾ ಮಧುರವಾದ ಸಂಬಂಧ.

ಕಾಗದಪತ್ರ: ದಾಖಲೆಗಳು ಎಂಬ ಒಟ್ಟು ಅರ್ಥ.

ಮಕ್ಕಳುಮರಿ: ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು.

ಹುಳುಹುಪ್ಪಟೆ: ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವಾಗ.

3. ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು

ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ಬಳಸುವ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥದ ನುಡಿಗಳೇ 'ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು'. ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪದಗಳ ನೇರ ಅರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾದ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥವಿರುತ್ತದೆ.

ಕಣ್ಣಿಡು: ಗಮನಿಸು ಅಥವಾ ಆಸೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳು.

ಬೆನ್ನು ಹಾಕು: ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊ ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯು.

ಕೈಗೊಡು: ಸಹಾಯ ಮಾಡು ಅಥವಾ ಕೈ ಬಿಡು (ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ).

ಹೊಟ್ಟೆ ಕಿಚ್ಚು: ಅಸೂಯೆ ಪಡುವುದು.

ಬಾಯಿ ಹಾಕು: ವಿಷಯದ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು.

4. ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ

ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಅನುಕರಿಸಿ ಹೇಳುವ ಪದಗಳಿಗೆ 'ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅರ್ಥವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಪಟಪಟ: ಮಳೆ ಹನಿಗಳು ಬೀಳುವ ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ವೇಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು.

ಗುಡುಗುಡು: ಮೋಡದ ಸದ್ದು ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿವಿನ ಸದ್ದು.

ದಬದಬ: ನೀರು ಮೇಲಿಂದ ಬೀಳುವ ಸದ್ದು.

ಗಿಲಿಗಿಲಿ: ಸಣ್ಣ ಗೆಜ್ಜೆಗಳ ಧ್ವನಿ.

ಸರಸರ: ಹಾವು ಹರಿದು ಹೋಗುವ ಶಬ್ದ.

ಒಂದು ನೋಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು:

ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ	ವಿಧ	ವಿವರಣೆ (ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ)	ಉದಾಹರಣೆಗಳು
1	ದ್ವಿರುಕ್ತಿ	ಒಂದೇ ಪದವು ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುವುದು.	ಮನೆಮನೆ, ಬೇಗಬೇಗ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು, ಬನ್ನಿಬನ್ನಿ, ಕೆಂಪುಕೆಂಪು.
2	ಜೋಡುನುಡಿ	ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪದಗಳು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬರುವುದು.	ಗಿಡಗಂಟೆ, ಹಾಲುಜೇನು, ಕಾಗದಪತ್ರ, ನಗುನಲಿ, ಆಟಪಾಟ.
3	ನುಡಿಗಟ್ಟು	ಪದಗಳ ನೇರ ಅರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥ ನೀಡುವುದು.	ಕೈಕೊಡು, ಕಣ್ಣಿಡು, ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು, ಬಾಯಿಹಾಕು, ಬೆನ್ನುತಟ್ಟು.
4	ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ	ನೈಸರ್ಗಿಕ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಪದಗಳು.	ಪಟಪಟ, ದಬದಬ, ಚಟಚಟ, ಸರಸರ, ಗಿಲಿಗಿಲಿ.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ (KPSC) ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದ್ವಿರುಕ್ತಿ, ಜೋಡುನುಡಿ, ನುಡಿಗಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 25 ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

'ಮನೆಮನೆ' ಎಂಬುದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ?

ಉತ್ತರ: ದ್ವಿರುಕ್ತಿ

'ಸರಸರ' ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವ ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?

ಉತ್ತರ: ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ

'ಕೈಕೊಡು' ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಅರ್ಥವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಸಹಾಯ ಮಾಡು ಅಥವಾ ವಂಚಿಸು

'ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು' ಇದು ಯಾವ ವಿಧದ ಪದ?

ಉತ್ತರ: ಜೋಡುನುಡಿ

'ನಗುನಗುತ' ಎಂಬುದು ಈ ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ:

ಉತ್ತರ: ದ್ವಿರುಕ್ತಿ

'ಗಿಡಗಂಟೆ' ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?

ಉತ್ತರ: ಜೋಡುನುಡಿ

'ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು' ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ:

ಉತ್ತರ: ಅಸೂಯೆ

'ಪಟಪಟ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಅವ್ಯಯ?

ಉತ್ತರ: ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ

'ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶ?

ಉತ್ತರ: ಜೋಡುನುಡಿ

'ಬೇಗಬೇಗ' ಪದವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ?

ಉತ್ತರ: ದ್ವಿರುಕ್ತಿ

'ಕಣ್ಣಿಡು' ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಅರ್ಥವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಗಮನಿಸು ಅಥವಾ ಆಸೆಪಡು

'ದಬದಬ' ಇದು ಯಾವ ಪದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ?

ಉತ್ತರ: ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ

'ಕಾಡುಮೇಡು' ಪದವು ಯಾವ ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶದಡಿಯಲ್ಲಿದೆ?

ಉತ್ತರ: ಜೋಡುನುಡಿ

'ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು' ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವ ವಿಧಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?

ಉತ್ತರ: ದ್ವಿರುಕ್ತಿ

'ಬಾಯಿಹಾಕು' ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಅರ್ಥವೇನು?

ಉತ್ತರ: ವಿಷಯದ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು

'ಝಳಝಳ' ಎಂಬ ಪದವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ?

ಉತ್ತರ: ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ

'ಕೆಂಪುಕೆಂಪು' ಪದವು ಯಾವ ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ?

ಉತ್ತರ: ದ್ವಿರುಕ್ತಿ

'ಆಟಪಾಟ' ಪದವು ಯಾವ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?

ಉತ್ತರ: ಜೋಡುನುಡಿ

'ಬೆನ್ನುತಟ್ಟು' ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಅರ್ಥವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸು

'ಚಟಚಟ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶ?

ಉತ್ತರ: ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ

'ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಿ' ಎಂಬುದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ?

ಉತ್ತರ: ಜೋಡುನುಡಿ

'ಓಡಿಓಡಿ' ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವ ವಿಧಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?

ಉತ್ತರ: ದ್ವಿರುಕ್ತಿ

'ತಲೆತಗ್ಗಿಸು' ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಅರ್ಥವೇನು?

ಉತ್ತರ: ಅವಮಾನಕ್ಕೀಡಾಗು

'ಸರಸರ' ಹಾವಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಈ ಪದವು:

ಉತ್ತರ: ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ

'ಕಾಗದಪತ್ರ' ಪದವು ಯಾವ ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?

ಉತ್ತರ: ಜೋಡುನುಡಿ