ಕನ್ನಡ ಅವ್ಯಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಧಗಳು: ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ | Kannada Avyaya Types & Examples

 

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ, ವಚನ ಅಥವಾ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದದ ಪದಗಳನ್ನು ಅವ್ಯಯಗಳು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಇವು ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹತ್ತು ವಿಧದ ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ಸಾಮಾನ್ಯಾವ್ಯಯ

ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವ ರೀತಿ ಅಥವಾ ಸಮಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಮೆಲ್ಲನೆ, ಸುಮ್ಮನೆ, ಅತಿಶಯ, ಅಕಸ್ಮಾತ್.

ವಾಕ್ಯ: ಮಗು ಮೆಲ್ಲನೆ ನಡೆಯಿತು.

2. ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ

ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಹೇಳುವ ಪದಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅರ್ಥವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಉದಾಹರಣೆ: ಪಟಪಟ, ಘಮಘಮ, ಚಟಚಟ, ದಬದಬ.

ವಾಕ್ಯ: ಮಳೆ ಸುಯ್ಯನೆ ಸುರಿಯಿತು.

3. ಭಾವಸೂಚಕಾವ್ಯಯ (ವಿಸ್ಮಯಾದಿ ಅವ್ಯಯ)

ಹರ್ಷ, ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಭಯ ಅಥವಾ ದುಃಖದಂತಹ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪದಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಅಬ್ಬಾ!, ಅಯ್ಯೋ!, ಭಲೆ!, ಅಕಟ!.

ವಾಕ್ಯ: ಅಬ್ಬಾ! ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಆನೆ.

4. ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ

ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವ ಅವ್ಯಯಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಧಾತುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಉದಾಹರಣೆ: ಸಾಕು, ಬೇಕು, ಉಂಟು, ಇಲ್ಲ, ಹೌದು.

ವಾಕ್ಯ: ನನಗೆ ಈಗ ಊಟ ಸಾಕು.

5. ಸಂಬಂಧಸೂಚಕಾವ್ಯಯ

ಎರಡು ಪದಗಳ ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪದಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಮತ್ತು, ಅಥವಾ, ಕೂಡ, ಸಹ, ಅಂತೆ.

ವಾಕ್ಯ: ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು.

6. ಗುಣವಾಚಕಾವ್ಯಯ

ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅವ್ಯಯಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಚೆನ್ನಾಗಿ, ಬಿಳಿಯ, ಕೆಂಪು, ದೊಡ್ಡ.

ವಾಕ್ಯ: ಅವನು ಕೆಲಸವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

7. ಕಾಲಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ

ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವ ಸಮಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅವ್ಯಯಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಈಗ, ಆಗ, ಮೊನ್ನೆ, ನಿನ್ನೆ, ಇಂದು.

ವಾಕ್ಯ: ನಾನು ಇಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.

8. ಪ್ರಕಾರಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ

ಕೆಲಸವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಅಂತೆ, ಹಾಗೆ, ಹೇಗೆ, ಹೀಗೆ.

ವಾಕ್ಯ: ಅವನು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಕೇಳು.

9. ಸಂಭಾವನಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ

ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಊಹೆ ಅಥವಾ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಬಹುಶಃ, ಪ್ರಾಯಶಃ.

ವಾಕ್ಯ: ಬಹುಶಃ ನಾಳೆ ಮಳೆ ಬರಬಹುದು.

10. ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ

ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಳಸುವ ಅವ್ಯಯಗಳು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಏನು, ಎಲ್ಲಿ, ಯಾಕೆ, ಹೇಗೆ.

ವಾಕ್ಯ: ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಏನು?

ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ ಮತ್ತು ತದ್ದಿತಾಂತ ಅವ್ಯಯಗಳ ವಿವರಣೆ ಹಾಗೂ ತಲಾ 15 ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಇವು ಕೂಡ ಅವ್ಯಯಗಳೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಲಿಂಗ, ವಚನ ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಹತ್ತಿದರೂ ರೂಪ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

1. ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ

ಧಾತುಗಳಿಗೆ (ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲರೂಪ) ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಅವು ಕ್ರಿಯಾಪದವಾಗದೆ, ಅವ್ಯಯಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧ: ವರ್ತಮಾನ, ಭೂತ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯಗಳು.

ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು: ಉತ, ಉತ್ತ, ಇಸಿ, ಅದೆ, ಅಲು, ಇಕ್ಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ.

15 ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ	ಧಾತು	ಪ್ರತ್ಯಯ	ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ
1	ನೋಡು	ಉತ್ತಾ	ನೋಡುತ್ತಾ
2	ಮಾಡು	ಇ	ಮಾಡಿ
3	ತಿನ್ನು	ಅದೆ	ತಿನ್ನದೆ
4	ಓದು	ಅಲು	ಓದಲು
5	ಬರೆ	ಉತ್ತಾ	ಬರೆಯುತ್ತಾ
6	ನಗು	ಉ	ನಕ್ಕು
7	ಹೋಗು	ಇ	ಹೋಗಿ
8	ಬರು	ಅದೆ	ಬಾರದೆ
9	ನೋಡು	ಅಲು	ನೋಡಲು
10	ಕುಳಿ	ಇತು	ಕುಳಿತು
11	ಹಾಡು	ಉತ್ತಾ	ಹಾಡುತ್ತಾ
12	ಗೆಲ್ಲು	ಉ	게ದ್ದು
13	ಓದು	ಅದೆ	ಓದದೆ
14	ನಡೆ	ಅಲು	ನಡೆಯಲು
15	ಬೆಳೆ	ಉ	ಬೆಳೆದು

2. ತದ್ದಿತಾಂತ ಅವ್ಯಯ

ನಾಮಪದಗಳ ಮೇಲೆ (ನಾಮಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ) ಕೆಲವು ತದ್ಧಿತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಅವು ಅವ್ಯಯಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಕೂಡ ಲಿಂಗ, ವಚನಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪ ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು: ವರೆಗೆ, ತನಕ, ಅಂತೆ, ಓಸುಗ, ಓಸ್ಕರ, ವರೆಗೂ ಇತ್ಯಾದಿ.

15 ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ	ನಾಮಪದ	ಪ್ರತ್ಯಯ	ತದ್ದಿತಾಂತ ಅವ್ಯಯ
1	ಅಲ್ಲಿ	ವರೆಗೆ	ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ
2	ನಾನು	ಅಂತೆ	ನನ್ನಂತೆ
3	ಅವನು	ಓಸ್ಕರ	ಅವನಿಗೋಸ್ಕರ
4	ಮನೆ	ತನಕ	ಮನೆಯತನಕ
5	ಅದು	ಅಂತೆ	ಅದರಂತೆ
6	ಊರು	ವರೆಗೆ	ಊರಿನವರೆಗೆ
7	ಅಲ್ಲಿ	ತನಕ	ಅಲ್ಲಿಯತನಕ
8	ನೀನು	ಆಗಿ	ನಿನಗಾಗಿ
9	ಅದು	ಓಸ್ಕರ	ಅದಕ್ಕೋಸ್ಕರ
10	ದೂರ	ವರೆಗೆ	ದೂರದವರೆಗೆ
11	ಕಲ್ಲು	ಅಂತೆ	ಕಲ್ಲಿನಂತೆ
12	ನಾವು	ಓಸ್ಕರ	ನಮಗೋಸ್ಕರ
13	ಇಲ್ಲಿ	ವರೆಗೆ	ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ
14	ಹುಲಿ	ಅಂತೆ	ಹುಲಿಯಂತೆ
15	ಇಂದು	ತನಕ	ಇಂದಿನತನಕ

ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶ:

• ​ಕೃದಂತಾವ್ಯಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲದಿಂದ (ಧಾತು) ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. (ಉದಾ: ಬರೆಯುವುದು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆ).

• ​ತದ್ದಿತಾಂತ ಅವ್ಯಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದದಿಂದ (ನಾಮಪದ) ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. (ಉದಾ: ಮನೆ, ದೂರ, ಹುಲಿ ಇವು ನಾಮಪದಗಳು).