ಕನ್ನಡ ಕೃದಂತಗಳು: ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ತಲಾ 15 ಉದಾಹರಣೆಗಳ ವಿವರಣೆ | Kannada Krudanta Guide

 

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೃದಂತ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಭಾಗ. ಧಾತುಗಳಿಗೆ (ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ರೂಪ) ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಅವು 'ಕೃದಂತ'ಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ನಾಮಪದದಂತೆ ಅಥವಾ ಅವ್ಯಯದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದೇ ಕೃದಂತ.

ಕೃದಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ತಲಾ 15 ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ಕೃದಂತ ನಾಮ

ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ನಾಮಪದದ ರೂಪ ಪಡೆದರೆ ಅದನ್ನು 'ಕೃದಂತ ನಾಮ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಮಾಡುವವನು (ಮಾಡು + ವವನು)

ಓದುಗ (ಓದು + ಗ)

ಬರೆಯುವವಳು (ಬರೆ + ವವಳು)

ತಿನ್ನುವವರು (ತಿನ್ನು + ವವರು)

ನಡೆಯುವವನು (ನಡೆ + ವವನು)

ಆಟಗಾರ (ಆಡು + ಗಾರ)

ನೋಡುಗ (ನೋಡು + ಗ)

ಹೊಲಿಯುವವನು (ಹೊಲಿ + ವವನು)

ಕಲಿಯುವವಳು (ಕಲಿ + ವವಳು)

ಹಾಡುಗಾರ (ಹಾಡು + ಗಾರ)

ಕೊಡುವವನು (ಕೊಡು + ವವನು)

ಗೆಲ್ಲುವವನು (ಗೆಲ್ಲು + ವವನು)

ನಗುವವಳು (ನಗು + ವವಳು)

ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವವನು (ನಿದ್ದೆ ಮಾಡು + ವವನು)

ಬರುವವರು (ಬರು + ವವರು)

2. ಕೃದಂತ ಭಾವನಾಮ

ಧಾತುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು 'ಕೃದಂತ ಭಾವನಾಮ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಓದು (ಓದು + ಉ)

ಬರಹ (ಬರೆ + ಅಹ)

ನೋಟ (ನೋಡು + ಅಟ)

ಆಟ (ಆಡು + ಅಟ)

ನಗು (ನಗು + ಉ)

ನಡಿಗೆ (ನಡೆ + ಇಗೆ)

ಹೊಲಿಗೆ (ಹೊಲಿ + ಇಗೆ)

ಕೊಡುಗೆ (ಕೊಡು + ಇಗೆ)

ತಿಳುವಳಿಕೆ (ತಿಳಿ + ವಳಿಕೆ)

ಉಡುಗೆ (ಉಡು + ಇಗೆ)

ಅಳು (ಅಳು + ಉ)

ನೆಗೆತ (ನೆಗೆ + ಅತ)

ಕೂಟ (ಕೂಡು + ಅಟ)

ಮಾಟ (ಮಾಡು + ಅಟ)

ಓಟ (ಓಡು + ಅಟ)

3. ಕೃದಂತ ಅವ್ಯಯ

ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ಅವು ಲಿಂಗ, ವಚನ, ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬದಲಾಗದೆ 'ಅವ್ಯಯ'ಗಳಾಗಿ ಉಳಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು 'ಕೃದಂತ ಅವ್ಯಯ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭೂತ ಕೃದಂತ (ಮಾಡಿ), ವರ್ತಮಾನ ಕೃದಂತ (ಮಾಡುತ್ತಾ) ಮತ್ತು ನಿಷೇಧ ಕೃದಂತ (ಮಾಡದೆ) ಎಂಬ ಉಪವಿಧಗಳಿವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

ಮಾಡಿ (ಮಾಡು + ಇ)

ಹೋಗಿ (ಹೋಗು + ಇ)

ಮಾಡುತ್ತಾ (ಮಾಡು + ಉತ್ತಾ)

ಬರೆಯುತ್ತಾ (ಬರೆ + ಉತ್ತಾ)

ಓದದೆ (ಓದು + ಅದೆ)

ತಿನ್ನದೆ (ತಿನ್ನು + ಅದೆ)

ಬಂದು (ಬರು + ಉ)

ಕುಳಿತು (ಕುಳಿ + ತು)

ನಿಂತು (ನಿಲ್ಲು + ತು)

ಹಾಡುತ್ತಾ (ಹಾಡು + ಉತ್ತಾ)

ನೋಡದೆ (ನೋಡು + ಅದೆ)

ಕೇಳಿ (ಕೇಳು + ಇ)

ನಗುತ್ತಾ (ನಗು + ಉತ್ತಾ)

ನಡೆಯದೆ (ನಡೆ + ಅದೆ)

ಕಲಿತು (ಕಲಿ + ತು)

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ:

ಕೃದಂತ ನಾಮ: ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು/ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾ: ಮಾಡುವವನು).

ಕೃದಂತ ಭಾವನಾಮ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾ: ಮಾಡುವುದು/ಮಾಟ).

ಕೃದಂತ ಅವ್ಯಯ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಮುಕ್ತಾಯ ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾ: ಮಾಡಿ/ಮಾಡುತ್ತಾ).

ಪರೀಕ್ಷಾ ಟಿಪ್ಸ್ :

ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸಿ: 'ಗಾರ' ಪ್ರತ್ಯಯವು ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರೆ ಅದು ತದ್ಧಿತಾಂತ (ಉದಾ: ಮೋಸಗಾರ), ಅದೇ ಕ್ರಿಯಾಧಾತುವಿಗೆ ಸೇರಿದರೆ ಅದು ಕೃದಂತ (ಉದಾ: ಆಟಗಾರ).

ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ನೆನಪು: ಕೃದಂತ ಭಾವನಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಇಗೆ', 'ವಳಿಕೆ', 'ಅಟ' ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಓದಿ

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ: ಕೃದಂತಗಳು (ಭಾಗಗಳು) - ಆಧರಿಸಿ, ಹಿಂದಿನ KPSC, FDA ಮತ್ತು SDA ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಂತೆ ಈ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸಲಾದ 25 ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

'ಮಾಡಿದ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕೃದಂತಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ? (SDA - 2018)

ಕೃದಂತ ನಾಮ (ಭೂತಕಾಲ)

'ಬರೆಯುವವನು' ಪದದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತ್ಯಯ ಯಾವುದು? (FDA - 2017)

ಕೃದಂತ ನಾಮ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಅವನು)

ಧಾತುವಿಗೆ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತವೆ? (KPSC Group C - 2019)

ಕೃದಂತಗಳು

'ಓದುತ್ತಾ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕೃದಂತ ರೂಪ? (SDA - 2015)

ವರ್ತಮಾನ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ

'ನಲಿದು' ಈ ಪದವು ಯಾವ ವ್ಯಾಕರಣ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ? (FDA - 2011)

ಭೂತ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ

'ನೋಡಲಾರದೆ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕೃದಂತಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ? (KPSC - 2021)

ನಿಷೇಧ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ

'ತಿನ್ನುವ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕಾಲದ ಕೃದಂತ? (SDA - 2014)

ವರ್ತಮಾನ/ಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲದ ಕೃದಂತ

ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲರೂಪಕ್ಕೆ ಏನನ್ನುತ್ತಾರೆ? (FDA - 2019)

ಧಾತು

'ಗೆದ್ದವನು' ಈ ಪದವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಬರೆದಾಗ ಸಿಗುವ ಕೃದಂತ ರೂಪ ಯಾವುದು? (KPSC Group C - 2018)

ಗೆಲ್ಲು + ದ + ಅವನು

'ಮಾಡಲು' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ? (SDA - 2012)

ಸಂಬಂಧಕ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ

'ಬಂದವಳು' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಲಿಂಗದ ಕೃದಂತ ನಾಮ? (FDA - 2015)

ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಕೃದಂತ ನಾಮ

'ನೋಡಿ' ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ? (SDA - 2017)

ಭೂತ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ

'ಮಾಡುವನು' ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿರುವ ಧಾತು ಯಾವುದು? (KPSC - 2020)

ಮಾಡು

ಕೃದಂತಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಧಗಳಿವೆ? (FDA - 2013)

ಎರಡು (ಕೃದಂತ ನಾಮ ಮತ್ತು ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ)

'ತಿನ್ನದ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕೃದಂತ ರೂಪ? (SDA - 2019)

ನಿಷೇಧ ಕೃದಂತ

'ಓಡಿದ' ಪದದ ಕೃದಂತ ನಾಮ ರೂಪವೇನು? (KPSC Group C - 2017)

ಓಡಿದವನು

'ಹಾಡುತ್ತಾ' ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾರೂಪವು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? (FDA - 2014)

ಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು (ವರ್ತಮಾನ)

'ಕಂಡ' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕಾಲದ ಕೃದಂತ? (SDA - 2011)

ಭೂತಕಾಲ

'ಓದಲು' ಇದು ಯಾವ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ? (KPSC - 2022)

ಹೇತ್ವರ್ಥಕ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ

'ಕುಳಿತ' ಪದದ ಧಾತು ಯಾವುದು? (FDA - 2016)

ಕುಳಿ (ಕುಳಿತು)

'ಗೆಲ್ಲುವ' ಪದದ ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಕೃದಂತ ಯಾವುದು? (SDA - 2013)

ಗೆಲ್ಲದ

'ಕೊಟ್ಟ' ಪದವು ಯಾವ ವ್ಯಾಕರಣ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ? (KPSC - 2019)

ಕೃದಂತ ರೂಪ

'ತಿಂದು' ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕೃದಂತ? (FDA - 2018)

ಭೂತ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ

'ಮಾಡದವನು' ಇದು ಯಾವ ಕೃದಂತ ನಾಮ? (SDA - 2020)

ನಿಷೇಧ ಕೃದಂತ ನಾಮ

ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ? (KPSC - 2021)

ಧಾತುಗಳಿಗೆ