ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ 4 ಪ್ರಮುಖ ಮಾನಸಿಕ ಅಂಶಗಳು | Psychology of Learning in Kannada

 

ಕಲಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಮಾನಸಿಕ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ:

1. ಆಸಕ್ತಿ 

ಆಸಕ್ತಿಯು ಕಲಿಕೆಯ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದಂತೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದಾಗ, ಆತ ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಕಲಿಯಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಭಾವ: ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವಾಗ ಮೆದುಳು ಹೆಚ್ಚು ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಲಿತ ವಿಷಯ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವ ಮಗು ಕಷ್ಟದ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತದೆ.

2. ಅವಧಾನ

ಅವಧಾನ ಎಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು. ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾಹಿತಿ ಮೆದುಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಭಾವ: ಕಲಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಮರೆತು ವಿಷಯದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕಲಿಕೆ ಸಾಧ್ಯ.

ವಿಧಗಳು: ಇದು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ (ಇಚ್ಛಾಪೂರ್ವಕ ಗಮನ) ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯ (ಹಠಾತ್ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು) ಆಗಿರಬಹುದು.

3. ಪ್ರೇರಣೆ

ಪ್ರೇರಣೆಯು ಕಲಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ 'ಇಂಧನ'.

ಆಂತರಿಕ ಪ್ರೇರಣೆ: ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಕಲಿಯುವುದು.

ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆ: ಬಹುಮಾನ, ಅಂಕಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಶಂಸೆಗಾಗಿ ಕಲಿಯುವುದು.

ಪ್ರಭಾವ: ಪ್ರೇರಣೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಷ್ಟೂ ಕಲಿಕೆಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

4. ಸಿದ್ಧತೆ

ಥಾರ್ನ್ ಡೇಕ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಲಿಕೆಗೆ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಿದ್ಧತೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಇದನ್ನು 'ಸಿದ್ಧತಾ ನಿಯಮ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೈಹಿಕ ಸಿದ್ಧತೆ: ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ.

ಮಾನಸಿಕ ಸಿದ್ಧತೆ: ಕಲಿಯಲು ಬೇಕಾದ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ.

ಪ್ರಭಾವ: ಕಲಿಯುವವನು ಸಿದ್ಧನಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಎಷ್ಟೇ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಿದರೂ ಕಲಿಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಆಸಕ್ತಿ -> ಕಲಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಅವಧಾನ -> ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ.

ಪ್ರೇರಣೆ -> ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸಿದ್ಧತೆ -> ಕಲಿಯಲು ಬೇಕಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರಿಣಾಮ:

ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಾಗ, ಕಲಿಕೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ವಿಷಯ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಆನಂದದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.

 ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ (ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅಂಶಗಳು) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ (KPSC, TET, CET) ಕೇಳಲಾದ 20 ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಗಳ ಸಮೇತ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳು

ಸಿದ್ಧತಾ ನಿಯಮವನ್ನು (Law of Readiness) ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವರು ಯಾರು? (TET 2014)

ಉತ್ತರ: ಇ.ಎಲ್. ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್

ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ಪ್ರೇರಣೆ'ಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವೇನು? (KPSC FDA 2017)

ಉತ್ತರ: ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೀಪನದ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? (CTET 2015)

ಉತ್ತರ: ಅವಧಾನ (Attention)

ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂಶ ಯಾವುದು? (GPSTR 2019)

ಉತ್ತರ: ಮಗುವಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆ.

ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಕಲಿಕೆಯ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರೇರಣೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ? (TET 2018)

ಉತ್ತರ: ವಿಷಯದ ಮೇಲಿರುವ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ತೃಪ್ತಿ.

ಮಗುವು ಕಲಿಯಲು ಸಿದ್ಧನಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಕಲಿಕೆಯು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವ ನಿಯಮ? (KPSC SDA 2016)

ಉತ್ತರ: ಸಿದ್ಧತಾ ನಿಯಮ.

ಅವಧಾನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಬಾಹ್ಯ ಅಂಶ ಯಾವುದು? (CTET 2017)

ಉತ್ತರ: ಉದ್ದೀಪನದ ತೀವ್ರತೆ ಅಥವಾ ಗಾತ್ರ.

ಕಲಿಕೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಯಾವುದು? (GPSTR 2017)

ಉತ್ತರ: ಪ್ರೇರಣೆ (Motivation).

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಕಲಿಕೆಯು ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ? (HSTR 2015)

ಉತ್ತರ: ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಿದ್ಧತೆ.

ಪ್ರಶಂಸೆ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಾಗಿವೆ? (TET 2019)

ಉತ್ತರ: ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆ (Extrinsic Motivation).

ಅವಧಾನವು ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ? (KPSC FDA 2011)

ಉತ್ತರ: ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿ.

ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ಅವಧಾನ' ಎನ್ನುವುದು?(CTET 2014)

ಉತ್ತರ: ಒಂದು ಆಯ್ದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (Selective Process).

ಕಲಿಕೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಏನಿರಬೇಕು? (GPSTR 2022)

ಉತ್ತರ: ಕಲಿಯುವ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆ.

ಯಾವ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು 'ಹೆದ್ದಾರಿ' ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ? (TET 2015)

ಉತ್ತರ: ಸ್ಕಿನ್ನರ್ (B.F. Skinner).

ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಕರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? (KPSC SDA 2018)

ಉತ್ತರ: ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಅವಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? (CTET 2019)

ಉತ್ತರ: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ.

ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧತೆಯು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (GPSTR 2019)

ಉತ್ತರ: ಮಗುವಿನ ಪ್ರೌಢಿಮೆ (Maturation).

ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ? (TET 2021)

ಉತ್ತರ: ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದಾಗ.

ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿ ಅಂಶ ಯಾವುದು? (KPSC FDA 2019)

ಉತ್ತರ: ಶಾಲೆಯ ಕಲಿಕಾ ವಾತಾವರಣ.

ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಯಾವಾಗ?(CTET 2021)

ಉತ್ತರ: ಮಗುವಿನ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾದಾಗ.