ಭಾರತದ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು: ವಿಧಿ 51A ಮತ್ತು 11 ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ-4A ರಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties) ನಾಗರಿಕರು ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಏಕತೆಗಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ನೈತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಇವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೀಗಿದೆ:
ಮೂಲ: ಇವುಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾ (USSR) ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಸೇರ್ಪಡೆ: 1976ರ 42ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಮಿತಿ: ಸರ್ದಾರ್ ಸ್ವರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.
ವಿಧಗಳು: ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 10 ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿದ್ದವು, 2002ರಲ್ಲಿ 11ನೇ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ವಿವರ (ವಿಧಿ 51A)
ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವುದು: ಸಂವಿಧಾನ, ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು: ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದ ಉನ್ನತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು.
ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ ಮತ್ತು ಏಕತೆ: ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆ: ದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕರೆ ಬಂದಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು.
ಸಹೋದರತ್ವ: ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು.
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ: ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಭವ್ಯ ಮಿಶ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಕಾಡುಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ: ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾಧನೆ: ರಾಷ್ಟ್ರವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶ (11ನೇ ಕರ್ತವ್ಯ): 6 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಪೋಷಕರ ಅಥವಾ ಪಾಲಕರ ಕರ್ತವ್ಯ (ಇದು 2002ರ 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು).
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆ: ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳಂತೆ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಲ್ಲ (Non-justiciable). ಅಂದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ನೇರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಗಳ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು (ಉದಾ: ರಾಷ್ಟ್ರಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವಮಾನ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ).
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿ: ಕೆಪಿಎಸ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ "ಯಾವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ 11ನೇ ಕರ್ತವ್ಯ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು?" ಮತ್ತು "ಯಾವ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು?" ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಬರುತ್ತವೆ.
ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ ಕುರಿತಾದ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು (PYQ's) ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:
1. ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ? (KPSC FDA - 2017)
ಉತ್ತರ: ಭಾಗ-4A
2. 86ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಯಾವ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು? (KPSC SDA - 2019)
ಉತ್ತರ: 6 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು (11ನೇ ಕರ್ತವ್ಯ)
3. ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ? (PSI - 2020)
ಉತ್ತರ: ಇವು ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಲ್ಲ (Non-justiciable)
4. ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ? (PC - 2018)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 50
5. ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾವ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು? (KPSC FDA - 2011)
ಉತ್ತರ: ಸರ್ದಾರ್ ಸ್ವರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ
6. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? (PDO - 2017)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 51
7. ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾವ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ? (KPSC SDA - 2015)
ಉತ್ತರ: ರಷ್ಯಾ (USSR)
8. ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ (Welfare State) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ? (PSI - 2017)
ಉತ್ತರ: ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (ಭಾಗ-4)
9. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಏನಾಗಿದೆ? (PC - 2019)
ಉತ್ತರ: ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ (ವಿಧಿ 51A-g)
10. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಎಂತಹ ಜವಾಬ್ದಾರಿ? (KPSC FDA - 2017)
ಉತ್ತರ: ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ
11. ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಯಾದಾಗ ಎಷ್ಟು ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿದ್ದವು? (PSI - 2015)
ಉತ್ತರ: ಶೂನ್ಯ (ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇವು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ)
12. ಯಾವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು 'ಮಿನಿ ಸಂವಿಧಾನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? (SDA - 2018)
ಉತ್ತರ: 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1976)
13. ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? (KPSC FDA - 2019)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 48
14. ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಯಾರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ? (PSI - 2021)
ಉತ್ತರ: ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ
15. ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ನೀಡುವ ತತ್ವವು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ? (PC - 2017)
ಉತ್ತರ: ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (ವಿಧಿ 39-d)
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ