ಶರಾವತಿ ನದಿ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲ - ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ.
ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (KPSC, FDA, SDA, GPSTR) ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಉಗಮ ಮತ್ತು ಹರಿವಿನ ಹಾದಿ
ಉಗಮ: ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಂಬುತೀರ್ಥ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕು: ಇದು ಪಶ್ಚಿಮದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
ಜಿಲ್ಲೆಗಳು: ಈ ನದಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಅಂತಿಮ ಗುರಿ: ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾವರದ ಬಳಿ ಇದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 128 ಕಿ.ಮೀ.
2. ಜಲಪಾತಗಳು
ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ಜೋಗ ಜಲಪಾತ: ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜಲಪಾತವು ಭಾರತದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನದಿಯು ಸುಮಾರು 253 ಮೀಟರ್ (830 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳು: ಜೋಗ ಜಲಪಾತವು ರಾಜ, ರಾಣಿ, ರೋರರ್ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರ ಧಾರೆಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ.
3. ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳು
ಶರಾವತಿ ನದಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ 'ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ' ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು: ಇದು ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟು (1964ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಗೇರುಸೊಪ್ಪ ಅಣೆಕಟ್ಟು: ಇದು ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.
4. ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು
ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಹರಿಯುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ:
ಕುಮುದ್ವತಿ
ಹರಿದ್ರಾವತಿ
ಯೆನ್ನೆಹೊಳೆ
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಅಂಶಗಳು:
ಶರಾವತಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ: ಈ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಿದೆ.
ಜಲವಿದ್ಯುತ್: ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು (ಶರಾವತಿ ವ್ಯಾಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್).
ಹೊನ್ನಾವರ ಸೇತುವೆ: ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊನ್ನಾವರದ ಬಳಿ ಇರುವ ರೈಲ್ವೆ ಸೇತುವೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ರೈಲ್ವೆ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ನದಿಯ ಹೆಸರು: ಶರಾವತಿ
ಉಗಮ: ಅಂಬುತೀರ್ಥ (ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ).
ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕು: ಪಶ್ಚಿಮ (ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುತ್ತದೆ).
ಪ್ರಮುಖ ಜಲಪಾತ: ಜೋಗ ಜಲಪಾತ (253 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ).
ಪ್ರಮುಖ ಅಣೆಕಟ್ಟು: ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ.
ವಿಶೇಷತೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನದಿ.
ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 30 ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳನ್ನು (MCQs) ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಶರಾವತಿ ನದಿ: ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ 30 ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
1. ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಎಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಅಂಬುತೀರ್ಥ (ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕು).
2. ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ಎಷ್ಟು?
ಉತ್ತರ: ಸುಮಾರು 128 ಕಿ.ಮೀ.
3. ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಾಗಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿ.
4. ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ (ಹೊನ್ನಾವರದ ಬಳಿ).
5. ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೋಗ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನದಿ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಶರಾವತಿ ನದಿ.
6. ಜೋಗ ಜಲಪಾತವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕು (ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ).
7. ಜೋಗ ಜಲಪಾತದ ಒಟ್ಟು ಎತ್ತರ ಎಷ್ಟು?
ಉತ್ತರ: 253 ಮೀಟರ್ (830 ಅಡಿ).
8. ಜೋಗ ಜಲಪಾತದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರೆಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ರಾಜ, ರಾಣಿ, ರೋರರ್ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್.
9. ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು.
10. ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು?
ಉತ್ತರ: 1964.
11. ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ಕುಮುದ್ವತಿ, ಹರಿದ್ರಾವತಿ ಮತ್ತು ಯೆನ್ನೆಹೊಳೆ.
12. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಶರಾವತಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ.
13. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವು ಯಾವ ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ಇದೆ?
ಉತ್ತರ: ಜೋಗ ಜಲಪಾತ.
14. ಗೇರುಸೊಪ್ಪ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ.
15. ಶರಾವತಿ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಶರಾವತಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.
16. ಜೋಗ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಗೆರುಸೊಪ್ಪ ಜಲಪಾತ.
17. ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಯಾವ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ.
18. ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಎಷ್ಟು?
ಉತ್ತರ: ಸುಮಾರು 2,985 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.
19. ಜೋಗ ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ಇರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲದ ಬಂಗಲೆ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಬಾಂಬೆ ಬಂಗಲೆ.
20. 'ರಾಜ' ಎಂಬ ಧಾರೆಯ ವಿಶೇಷತೆಯೇನು?
ಉತ್ತರ: ಇದು ನಾಲ್ಕೂ ಧಾರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುವ ಧಾರೆ.
21. 'ರೋರರ್' ಧಾರೆಯ ವಿಶೇಷತೆಯೇನು?
ಉತ್ತರ: ಇದು ಕಲ್ಲಿಗೆ ಬಡಿದು ಭೀಕರ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
22. ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊನ್ನಾವರದ ಬಳಿ ಇರುವ ರೈಲ್ವೆ ಸೇತುವೆಯ ಉದ್ದ ಎಷ್ಟು?
ಉತ್ತರ: ಸುಮಾರು 2.06 ಕಿ.ಮೀ.
23. ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದ ಗರಿಷ್ಠ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಎಷ್ಟು?
ಉತ್ತರ: 1,819 ಅಡಿಗಳು.
24. ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ನದಿಯನ್ನು 'ವಿದ್ಯುತ್ ನದಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು?
ಉತ್ತರ: ಶರಾವತಿ ನದಿ (ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರಣ).
25. ಅಂಬುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯು ಯಾವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನ.
26. ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಗೇರುಸೊಪ್ಪದ ಬಳಿ ಇರುವ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಶರಾವತಿ ಟೈಲ್ ರೇಸ್ ಯೋಜನೆ.
27. ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾವ ಪಟ್ಟಣದ ಜೀವನದಿಯಾಗಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಹೊನ್ನಾವರ.
28. ಜೋಗ ಜಲಪಾತವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಮಳೆಗಾಲ (ಆಗಸ್ಟ್ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್).
29. ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ತನ್ನ ಹರಿವಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು.
30. ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಮೈಸೂರು ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (KPCL) ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ