ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಗಳು: ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

 


ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಸುಮಾರು 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳ ಸಂವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಸಂವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.



ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು "ಎರವಲುಗಳ ಚೀಲ" (Bag of Borrowings) ಎಂದೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಯಾವ ಅಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:



1. ಬ್ರಿಟನ್ ಸಂವಿಧಾನ 

ಭಾರತವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಆಡಳಿತ ಪದ್ಧತಿಯು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್‌ನಿಂದ ನಾವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಸದೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ.



ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಸಂಸದೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ದೇಶದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಸತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ.


ಏಕ ಪೌರತ್ವ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಭಾರತೀಯರೇ (Americaದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪೌರತ್ವ ಇದೆ).


ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ: ಎಲ್ಲರೂ ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಮಾನರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನೇ ಸರ್ವೋಚ್ಚ.


ಸಭಾಪತಿ (Speaker): ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಭಾಪತಿಯ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು.


ದ್ವಿಸದನ ಪದ್ಧತಿ: ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸದನಗಳಿರುವಿಕೆ (ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆ).


ಪರೀಕ್ಷಾ ಟಿಪ್: "ಏಕ ಪೌರತ್ವ" ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ: ಬ್ರಿಟನ್.






2. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂವಿಧಾನ

ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂವಿಧಾನವು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನಾವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ.


ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು: ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ 6 ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು (ಭಾಗ-3).


ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.



ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಮರ್ಶೆ (Judicial Review): ಸಂಸತ್ತು ಮಾಡಿದ ಕಾನೂನು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ.



ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.


ಮಹಾಭಿಯೋಗ (Impeachment): ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್/ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ವಿಧಾನ.


ಪರೀಕ್ಷಾ ಟಿಪ್: "ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು" ಮತ್ತು "ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಮರ್ಶೆ" ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ಅಮೇರಿಕಾದಿಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.






3. ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನ 

ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಭಾರತವು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.



ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:


ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (Directive Principles of State Policy - DPSP): ಸರ್ಕಾರವು ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು (ಭಾಗ-4).


ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಸದಸ್ಯರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ: ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ 12 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವುದು.


ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಚುನಾವಣೆ ವಿಧಾನ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸುವ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಚುನಾವಣಾ ವಿಧಾನ.


ಪರೀಕ್ಷಾ ಟಿಪ್: "ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (DPSP)" ಯಾವ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ? ಉತ್ತರ: ಐರ್ಲೆಂಡ್. ಇದು KPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.






 ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

​ಕೆನಡಾ -> ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನೇಮಕಾತಿ, ಶೇಷಾಧಿಕಾರಗಳು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ

​ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ -> ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳ ಜಂಟಿ ಅಧಿವೇಶನ

​ಜರ್ಮನಿ -> ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಮಾನತು

​ಸೋವಿಯತ್ ಯೂನಿಯನ್ -> ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯದ ಆಶಯಗಳು

​ಫ್ರಾನ್ಸ್ -> ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವ ಎಂಬ ಪದಗಳು

​ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ -> ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿಧಾನ, ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರ ಚುನಾವಣೆ






ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಕೇವಲ ಎರವಲುಗಳ ಸಂಕಲನವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಸಂವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನದ ಜೀವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ರಹಸ್ಯವಾಗಿದೆ.


ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳು

ಈ ಬ್ಲಾಗ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು

ಕನ್ನಡ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಭಂಡಾರ: 450+ ಪ್ರಮುಖ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು

ಗೋದಾವರಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಉಗಮ, ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ | Godavari River System for KPSC, UPSC & SSC

ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸ: ಸ್ಥಾಪಕ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು | Kadamba Dynasty History