ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (DPSP): ವಿಧಿ 36 ರಿಂದ 51 ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ-4 ರಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (Directive Principles of State Policy - DPSP) ಒಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಷ್ಟ್ರದ (Welfare State) ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಿಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಿಗಳ ವಿವರ (ವಿಧಿ 36 ರಿಂದ 51)
ವಿಧಿ 36 ಮತ್ತು 37: ಈ ವಿಧಿಗಳು 'ರಾಜ್ಯ' ಪದದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ತತ್ವಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ (Non-justiciable) ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಇವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ವಿಧಿ 40: ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಇದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕನಸಾದ 'ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯ'ವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಈ ವಿಧಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಧಿ 44: ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (Uniform Civil Code - UCC)
ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮದ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ವಿವಾಹ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ವಿಧಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. (ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ).
ವಿಧಿ 45: 6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯದ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು.
ವಿಧಿ 46: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC), ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ST) ಮತ್ತು ಇತರ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ.
ವಿಧಿ 47: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ಪಾನೀಯಗಳ (ಮದ್ಯಪಾನ) ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು.
ವಿಧಿ 48: ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯ ಆಧುನೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ.
ವಿಧಿ 50: ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು.
ವಿಧಿ 51: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಉತ್ತೇಜನ
ವಿಶ್ವ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
"ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಓದಿ"
https://kannadavyakarana-notes.blogspot.com/2026/03/12-35.html
ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ:-
ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
ಸಮಾಜವಾದಿ ತತ್ವಗಳು: (ಉದಾ: ವಿಧಿ 38, 39, 41) - ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ.
ಗಾಂಧಿವಾದಿ ತತ್ವಗಳು: (ಉದಾ: ವಿಧಿ 40, 43, 46, 47, 48) - ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ.
ಉದಾರವಾದಿ-ಬೌದ್ಧಿಕ ತತ್ವಗಳು: (ಉದಾ: ವಿಧಿ 44, 45, 50, 51) - ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ.
"ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು ಒಂದು ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳಿದ್ದಂತೆ" ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 'ಮಿನರ್ವಾ ಮಿಲ್ಸ್' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ ಕುರಿತು ವಿವಿಧ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ (KPSC, FDA, SDA, PSI) ಕೇಳಲಾದ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು (PYQ's) ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
1. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನು 'ಭಾರತದ ಮ್ಯಾಗ್ನಾಕಾರ್ಟ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? (KPSC FDA - 2017)
ಉತ್ತರ: ಭಾಗ-3
2. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆ? (KPSC SDA - 2019)
ಉತ್ತರ: 6
3. ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ನಿವಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ? (PSI - 2020)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 17
4. 'ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಹಕ್ಕು' ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ? (PC - 2018)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 32
5. ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಯಾವ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ? (KPSC FDA - 2011)
ಉತ್ತರ: ಐರ್ಲೆಂಡ್
6. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? (PDO - 2017)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 40
7. ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (Uniform Civil Code) ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? (KPSC SDA - 2015)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 44
8. ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು? (PSI - 2017)
ಉತ್ತರ: 1978 (44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ)
9. ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಯಾವ ವಿಧಿಯನ್ನು 'ಸಂವಿಧಾನದ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ' ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ? (PC - 2019)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 32
10. 6 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು ಯಾವ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿದೆ? (KPSC FDA - 2017)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 21A
11. ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ? (PSI - 2015)
ಉತ್ತರ: ಭಾಗ-4
12. ಬಲವಂತದ ದುಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? (SDA - 2018)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 23
13. ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? (KPSC FDA - 2019)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 50
14. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? (PSI - 2021)
ಉತ್ತರ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್
15. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? (PC - 2017)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 51
16. ಯಾವ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 'ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು? (KPSC - 2014)
ಉತ್ತರ: ಗೋಲಕನಾಥ್ ಪ್ರಕರಣ
17. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? (PC - 2020)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 24
18. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು ಯಾವ ವಿಧಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ? (PSI - 2016)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 25 ರಿಂದ 28
19. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ? (SDA - 2019)
ಉತ್ತರ: ಹೌದು (ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಾದವು)
20. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? (KPSC FDA - 2015)
ಉತ್ತರ: ವಿಧಿ 29
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ