GPSTR ವಿಶೇಷ: ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ - ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯ ನಡವಳಿಕೆ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ | ಪ್ರಮುಖ 25 ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳ ಕೈಪಿಡಿ

 

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು 

ಪೀಠಿಕೆ

ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೇವಲ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಕಲೆ. 'ಸೈಕಾಲಜಿ' (Psychology) ಎಂಬ ಪದವು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯ 'Psyche' (ಆತ್ಮ) ಮತ್ತು 'Logos' (ವಿಜ್ಞಾನ) ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ನಡವಳಿಕೆಯ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

1. ಅರ್ಥ: ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯ ನಡವಳಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದರೇನು?

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅವನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

ನಡವಳಿಕೆ: ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಾಹ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು (ಮಾತು, ನಗು, ಕೆಲಸ) ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು (ಆಲೋಚನೆ, ಭಾವನೆ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಬದಲಾವಣೆ: ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಧನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.

2. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ? (ವಿಧಾನಗಳು)

GPSTR ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ:

ಅಂತರಾವಲೋಕನ ವಿಧಾನ : ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಾನೇ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅವಲೋಕನ: ಶಿಕ್ಷಕನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಅವನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು.

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನ: ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು.

ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ: ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಗುವಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು (ಕುಟುಂಬ, ಪರಿಸರ) ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು.

3. ಶಿಕ್ಷಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 

ಶಿಕ್ಷಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

ಕಲಿಕಾರ್ಥಿ: ಅವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ, ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ.

ಕಲಿಕಾ ಅನುಭವಗಳು: ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ.

ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ : ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಮರೆವಿನ ಅಧ್ಯಯನ.

ಕಲಿಕಾ ಸನ್ನಿವೇಶ : ತರಗತಿಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ.

ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು: ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬೋಧನಾ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.

4. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಇದರ ಅನ್ವಯಿಕತೆ 

ಮಗುವಿನ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೋಧಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ತರಗತಿಯಲ್ಲಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಣೆ ತುಂಬಲು ಉಪಯುಕ್ತ.

ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ತೀರ್ಮಾನ:

ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಅವನ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಒಬ್ಬ ದಕ್ಷ ಶಿಕ್ಷಕನಿಗೆ ವಿಷಯದ ಜ್ಞಾನದಷ್ಟೇ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಅರಿವು ಮುಖ್ಯ.

GPSTR ಮತ್ತು TET ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ 'ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯ ನಡವಳಿಕೆ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ' ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಮುಖ 25 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ನೇರವಾದ ಉತ್ತರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪಿತಾಮಹ ಯಾರು? - ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ವೂಂಟ್ 

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ (Psychology) ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ? - ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ.

ಆಧುನಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಏನೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ? - ನಡವಳಿಕೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪಿತಾಮಹ ಯಾರು? - ಇ.ಎಲ್. ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್.

'ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ನಡವಳಿಕೆಯ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಜ್ಞಾನ' ಎಂದು ಹೇಳಿದವರು ಯಾರು? - ಜೆ.ಬಿ. ವ್ಯಾಟ್ಸನ್.

ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ (Case Study) ವಿಧಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೇನು? - ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಗುವಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು.

ಅಂತರಾವಲೋಕನ ವಿಧಾನದ ಪಿತಾಮಹ ಯಾರು? - ಸೇಂಟ್ ಆಗಸ್ಟೀನ್.

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ವಿಧಾನ ಯಾವುದು? - ಅಂತರಾವಲೋಕನ ವಿಧಾನ.

ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನು ಮಗು ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಗಮನಿಸುವುದು ಯಾವ ವಿಧಾನ? - ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅವಲೋಕನ ವಿಧಾನ.

ಕಲಿಕೆಯು ಯಾರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ? - ಕೇವಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ (ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ).

ಕಲಿಕೆಯು ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತರುವ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂತಹದ್ದು? - ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕಾಯಂ ಆದ ಬದಲಾವಣೆ.

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (IQ) ಸೂತ್ರವೇನು? - IQ = (ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸು / ದೈಹಿಕ ವಯಸ್ಸು) x 100.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಎಷ್ಟು? - ಕಲಿಕಾರ್ಥಿ, ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಕಲಿಕಾ ಸನ್ನಿವೇಶ, ಕಲಿಕಾ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಬೋಧಕ.

ಕಿಶೋರಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು 'ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿಯ ಕಾಲ' ಎಂದವರು ಯಾರು? - ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಹಾಲ್.

ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂದರೆ ಎಂತಹ ಬದಲಾವಣೆ? - ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ.

ವಿಕಾಸ ಎಂದರೆ ಎಂತಹ ಬದಲಾವಣೆ? - ಗುಣಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ.

ಹದಿಹರೆಯದವರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಧಾನ ಯಾವುದು? - ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಶನ ವಿಧಾನ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಯಾವ ರೀತಿಯ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ? - ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ.

ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಭಿನ್ನತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು? - ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ.

ಪ್ರಚೋದನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುವವರು ಯಾರು? - ವರ್ತನೆವಾದಿಗಳು.

ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟ್ (Gestalt) ಪದದ ಅರ್ಥವೇನು? - ಪೂರ್ಣಾಕೃತಿ ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದು.

ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನು ತರಗತಿಯ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಯಾವ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರಬೇಕು? - ಶಿಕ್ಷಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಜ್ಞಾನ.

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಎಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? - ಜರ್ಮನಿಯ ಲಿಪ್‌ಜಿಗ್‌ನಲ್ಲಿ (1879).

ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಯ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ? - ಭಿನ್ನ ಆಲೋಚನಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (Divergent Thinking Test).

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಯಾರು? 

- ಕಲಿಕಾರ್ಥಿ (ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ).