GPSTR & CTET ತಯಾರಿ: ಬಾಲ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಬೋಧನಾಶಾಸ್ತ್ರ: ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆ, ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರಾವಸ್ಥೆಯ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ
ಮಾನವನ ವಿಕಾಸವು ಒಂದು ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಹಂತಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆ (ಜನನದಿಂದ 2 ವರ್ಷದವರೆಗೆ)
ಇದು ಮಾನವನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತವಾಗಿದೆ.
ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಮಗುವು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸುವುದು, ಉರುಳುವುದು, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ತೆವಳುವುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ.
ಭಾಷಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಳುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಂವಹನ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಬಾ-ಬಾ, ಮಾ-ಮಾ) ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಹಂತದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ.
2. ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆ (2 ರಿಂದ 12 ವರ್ಷದವರೆಗೆ)
ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಉಪ-ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಪೂರ್ವ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆ (2-6 ವರ್ಷ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆ (6-12 ವರ್ಷ).
ಪೂರ್ವ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆ: ಇದನ್ನು 'ಆಟದ ವಯಸ್ಸು' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಗುವು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆ: ಇದನ್ನು 'ಶಾಲಾ ವಯಸ್ಸು' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಆಲೋಚನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಓದುವುದು, ಬರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರೆಯುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಯಂ ಅವಲಂಬನೆ: ತನ್ನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವುದು, ಊಟ ಮಾಡುವುದು) ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಕಿಶೋರಾವಸ್ಥೆ (12 ರಿಂದ 19 ವರ್ಷದವರೆಗೆ)
ಇದು ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕಾವಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ 'ಸಂಧಿಕಾಲ'. ಇದನ್ನು 'ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಹಂತ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆ: ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಲೈಂಗಿಕ ಪಕ್ವತೆ (Puberty) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಡುಗರಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಮಾನಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆ: ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವ ಹಂಬಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ: ಮೂಡ್ ಸ್ವಿಂಗ್ಸ್ ಅಥವಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಏರಿಳಿತಗಳು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಗೆಳೆಯರ ಪ್ರಭಾವ ಪೋಷಕರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ