GPSTR & CTET ತಯಾರಿ: ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ - ಮಗುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು

 

ಮಗುವಿನ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.

ಇದರ ಕುರಿತಾದ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ಅನುವಂಶೀಯತೆ

ಅನುವಂಶೀಯತೆಯು ಮಗುವು ತನ್ನ ಪೋಷಕರಿಂದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ "ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸ" ಇದ್ದಂತೆ.

ದೈಹಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ಕಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ, ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ, ಎತ್ತರ, ಕೂದಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ರಚನೆ ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತವೆ.

ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಗುವಿನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (IQ) ಮತ್ತು ಗ್ರಹಣ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಭಾವ: ಮಗುವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಶಾಂತವಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಅವರ ಜೈವಿಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು.

ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಿತಿ: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಎಂತಹ ಪ್ರತಿಭೆ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬ 'ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ'ಯನ್ನು ಅನುವಂಶೀಯತೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

2. ಪರಿಸರ

ಮಗುವು ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಅನುಭವಗಳೇ ಪರಿಸರ. ಇದು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಭಾವ: ಪೋಷಕರ ಪ್ರೀತಿ, ಶಿಸ್ತು, ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಗುವಿನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ: ಶಾಲೆ, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮಗುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಮಗು ಬೆಳೆಯುವ ಸಮಾಜದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅವರ ಆಲೋಚನಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಅವಕಾಶಗಳು: ಮಗುವಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸಿಗುವ ವೇದಿಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ.

3. ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಕೇವಲ ಒಂದರಿಂದ ರೂಪಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು:

ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ = ಅನುವಂಶೀಯತೆ × ಪರಿಸರ

ಪೂರಕ ಅಂಶಗಳು: ಅನುವಂಶೀಯತೆಯು ಮಗುವಿಗೆ ಒಂದು "ಬೀಜ"ವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಪರಿಸರವು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ "ಮಣ್ಣು, ನೀರು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು" ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೀಜ ಎಷ್ಟೇ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೂ, ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರವಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾರದು.

ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಅನುವಂಶೀಯತೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರೆ, ಪರಿಸರವು ಆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ತೀರ್ಮಾನ

ಮಗುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನದಲ್ಲಿ ಅನುವಂಶೀಯತೆಯು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿರ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದರೆ, ಪರಿಸರವು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಪೋಷಿಸಬಹುದಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ಬೌದ್ಧಿಕ ವಿಕಸನ ಸಿದ್ಧಾಂತ - ಜೀನ್ ಪಿಯಾಜೆ 

ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮಗು ಬೆಳೆದಂತೆ ಅದರ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಂತಗಳು: ಸಂವೇದನಾ ಗತಿ ಹಂತ, ಕ್ರಿಯಾ ಪೂರ್ವ ಹಂತ, ಮೂರ್ತ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಹಂತ  ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಹಂತ.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ಮಗು ತನ್ನ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಾನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

2. ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ - ಲೇವ್ ವೈಗೋಟ್ಸ್ಕಿ 

ಮಗುವಿನ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ಇವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಸಮೀಪದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಲಯ : ಮಗು ಸ್ವತಃ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.

ಆಸರೆ: ಮಗು ಕಲಿಯುವಾಗ ಶಿಕ್ಷಕರು ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರು ನೀಡುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬೆಂಬಲ.

3. ಕಾರ್ಯಾಶ್ರಯಿ ನಿಬಂಧನ ಸಿದ್ಧಾಂತ - ಬಿ.ಎಫ್. ಸ್ಕಿನ್ನರ್ 

ಇದು ವರ್ತನಾ ಪಂಥಕ್ಕೆ  ಸೇರಿದ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದೆ.

ಪುನರ್ಬಲನ:  ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಹುಮಾನ ಅಥವಾ ಪ್ರಶಂಸೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಗು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷೆ :ಕೆಟ್ಟ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ನೀಡುವ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ.

4. ಬಹುಮುಖಿ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ  - ಹೊವಾರ್ಡ್ ಗಾರ್ಡ್‌ನರ್ 

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಅಂಶವಲ್ಲ, ಅದು ಎಂಟು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇವರು ಹೇಳಿದರು.

ವಿಧಗಳು: ಭಾಷಿಕ, ತಾರ್ಕಿಕ-ಗಣಿತ, ಸಂಗೀತತ್ಮಕ, ದೈಹಿಕ-ಚಲನವಲನ, ದೃಶ್ಯ-ಸ್ಥಳೀಯ, ಅಂತರವ್ಯಕ್ತಿ,  ಅಂತರ್ವ್ಯಕ್ತಿ  ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗಪ್ರೇಮಿ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅನ್ವಯ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವೂ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಬೋಧನಾ ಕ್ರಮವೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬೇಕು.

5.  ಮನೋಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಕಸನ ಸಿದ್ಧಾಂತ - ಎರಿಕ್ ಎರಿಕ್ಸನ್ 

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾವಿನವರೆಗೆ ಎಂಟು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನಂಬಿಕೆ vs ಅಪನಂಬಿಕೆ). ಇದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ದಾಟಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಸದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ.

6.  ಒಳನೋಟ ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ - ವೂಲ್ಫ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಕೋಹ್ಲರ್

ಇದನ್ನು ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟ್ ಪಂಥ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಗು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಕಲಿಯುವ ಬದಲು "ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ" ಗ್ರಹಿಸಿದಾಗ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಪರಿಹಾರ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಅಹಹ!'  ಕ್ಷಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

7. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ - ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಬಂಡೂರ

ಮಕ್ಕಳು ಇತರರನ್ನು ನೋಡಿ ಅನುಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಬೋಬೋ ಡಾಲ್ ಪ್ರಯೋಗ: ಮಕ್ಕಳು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು.

GPSTR, CTET, TET ಮತ್ತು ಇತರೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಂಶೀಯತೆ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಳಲಾದ 50 ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ (PYQ) ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವವು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? (CTET Jan-2021)

ಉತ್ತರ: ಇವೆರಡೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಅನುವಂಶೀಯತೆಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? (CTET June-2011)

ಉತ್ತರ: ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆ.

"ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಗುಣಲಬ್ಧ" ಎಂದು ಹೇಳಿದವರು ಯಾರು? (UPTET-2016)

ಉತ್ತರ: ವುಡ್‌ವರ್ತ್ 

ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಹಸಂಬಂಧ ಎಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ? (KarTET-2014)

ಉತ್ತರ: 0.90 (ಏಕರೂಪದ ಅವಳಿಗಳಲ್ಲಿ).

ಮಾನವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಯಾವುದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ? (CTET-2012)

ಉತ್ತರ: ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನ.

ಪಿಯಾಜೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ 'ವಸ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ' (Object Permanence) ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ? (CTET Dec-2019)

ಉತ್ತರ: ಸಂವೇದನಾ ಗತಿ ಹಂತ

ಮಗುವು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಹಂತ ಯಾವುದು? (GPSTR-2017)

ಉತ್ತರ: ಮೂರ್ತ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಹಂತ

ಪಿಯಾಜೆ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ 'ಅಸಿಮಿಲೇಷನ್' (Assimilation) ಎಂದರೆ ಏನು? (CTET-2018)

ಉತ್ತರ: ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಳೆಯ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು.

'ಸಂರಕ್ಷಣೆ' ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪಿಯಾಜೆ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ? (HTET-2019)

ಉತ್ತರ: ಮೂರ್ತ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಹಂತ.

ಅಹಂಕಾರದ ಆಲೋಚನೆ ಯಾವ ಹಂತದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ? (KarTET-2015)

ಉತ್ತರ: ಕ್ರಿಯಾ ಪೂರ್ವ ಹಂತ

ZPD (Zone of Proximal Development) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದವರು ಯಾರು? (CTET Jan-2021)

ಉತ್ತರ: ಲೇವ್ ವೈಗೋಟ್ಸ್ಕಿ.

ವೈಗೋಟ್ಸ್ಕಿ ಪ್ರಕಾರ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಅಂಶ ಯಾವುದು? (GPSTR-2019)

ಉತ್ತರ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನ

'ಸ್ಕ್ಯಾಫೋಲ್ಡಿಂಗ್' ಎಂದರೆ ಏನು? (CTET Sept-2016)

ಉತ್ತರ: ಮಗುವಿಗೆ ನೀಡುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬೆಂಬಲ.

ಮಗು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತಾನು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವೈಗೋಟ್ಸ್ಕಿ ಏನೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ? (CTET-2018)

ಉತ್ತರ: ಖಾಸಗಿ ಭಾಷಣ

ಭಾಷೆಯು ಚಿಂತನೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದವರು ಯಾರು? (TET-2017)

ಉತ್ತರ: ಲೇವ್ ವೈಗೋಟ್ಸ್ಕಿ.

ಕಾರ್ಯಾಶ್ರಯಿ ನಿಬಂಧನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಯಾರು? (KPSC FDA/SDA-2016)

ಉತ್ತರ: ಬಿ.ಎಫ್. ಸ್ಕಿನ್ನರ್.

ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪುನರ್ಬಲನಗಳು (Reinforcement) ಯಾವ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ? (KarTET-2020)

ಉತ್ತರ: ಸ್ಕಿನ್ನರ್ ಅವರ ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ.

'ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾದ' (Trial and Error) ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪಿತಾಮಹ ಯಾರು? (CTET-2013)

ಉತ್ತರ: ಇ.ಎಲ್. ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್.

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಿಬಂಧನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು (Classical Conditioning) ನಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದವರು ಯಾರು? (GPSTR-2017)

ಉತ್ತರ: ಇವಾನ್ ಪಾವ್ಲೋವ್.

ಒಳನೋಟ ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು (Insight Learning) ಚಿಂಪಾಂಜಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದವರು ಯಾರು? (KarTET-2015)

ಉತ್ತರ: ಕೋಹ್ಲರ್.

ಮಗುವಿನ ಸಮಾಜೀಕರಣದ ಪ್ರಥಮ ಏಜೆನ್ಸಿ ಯಾವುದು? (CTET Sept-2016)

ಉತ್ತರ: ಕುಟುಂಬ

ಶಾಲೆ ಎಂಬುದು ಸಮಾಜೀಕರಣದ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಏಜೆನ್ಸಿ? (CTET July-2019)

ಉತ್ತರ: ದ್ವಿತೀಯಕ ಏಜೆನ್ಸಿ

'ಮನೋಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಕಸನ' ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದವರು ಯಾರು? (KarTET-2014)

ಉತ್ತರ: ಎರಿಕ್ ಎರಿಕ್ಸನ್.

"ನನಗೆ ಒಂದು ಡಜನ್ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಕೊಡಿ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ನೀವು ಬಯಸಿದಂತೆ ರೂಪಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದವರು ಯಾರು? (UPTET-2017)

ಉತ್ತರ: ಜೆ. ಬಿ. ವ್ಯಾಟ್ಸನ್.

ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮಗುವಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ? (GPSTR-2019)

ಉತ್ತರ: ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪು.

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ 'ದ್ವಿಕಾರಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ' (Two-Factor Theory) ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವರು ಯಾರು? (KarTET-2015)

ಉತ್ತರ: ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್‌ಮನ್.

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (IQ) ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಸೂತ್ರ ಯಾವುದು? (CTET-2012)

ಉತ್ತರ: IQ = \frac{MA}{CA} \ 100.

'ಬಹುಮುಖಿ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ' ಸಿದ್ಧಾಂತ ನೀಡಿದವರು ಯಾರು? (CTET Jan-2021)

ಉತ್ತರ: ಹೊವಾರ್ಡ್ ಗಾರ್ಡ್‌ನರ್.

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ 'ಗುಂಪು ಕಾರಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ' (Group Factor Theory) ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ? (GPSTR-2017)

ಉತ್ತರ: ಲೂಯಿಸ್ ಥರ್ಸ್ಟನ್.

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Emotional Intelligence) ಪದವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದವರು ಯಾರು? (KPSC HM-2018)

ಉತ್ತರ: ಡೇನಿಯಲ್ ಗೋಲ್‌ಮನ್.

"ಹದಿಹರೆಯವು ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಕಾಲ" ಎಂದು ಕರೆದವರು ಯಾರು? (KarTET-2014)

ಉತ್ತರ: ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಹಾಲ್

'ಕೋಲ್ಬರ್ಗ್' ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (CTET-2015)

ಉತ್ತರ: ನೈತಿಕ ವಿಕಸನ.

ಮಗುವಿನ ಭಾಷಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಮುಖರು ಯಾರು? (CTET Dec-2019)

ಉತ್ತರ: ನೋಮ್ ಚಾಮ್ಸ್ಕಿ.

'ಅನಿಮಿಸಂ' (ಜಡವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಜೀವವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು) ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ? (KarTET-2020)

ಉತ್ತರ: ಕ್ರಿಯಾ ಪೂರ್ವ ಹಂತ (Pre-operational).

ಕಲಿಕಾ ಅಶಕ್ತತೆ 'ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ' (Dyslexia) ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? (CTET-2011)

ಉತ್ತರ: ಓದುವ ತೊಂದರೆ.

ಅಬ್ರಹಾಂ ಮಾಸ್ಲೋ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ? (HTET-2018)

ಉತ್ತರ: ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಸಿದ್ಧಾಂತ.

'ಬೋಬೋ ಡಾಲ್' ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿದವರು ಯಾರು? (UPTET-2016)

ಉತ್ತರ: ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಬಂಡೂರ.

ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ವರ್ಗಾವಣೆ' (Transfer of Learning) ಎಂದರೇನು? (KarTET-2015)

ಉತ್ತರ: ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ಕಲಿಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದು.

ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು ಎಷ್ಟು? (GPSTR-2017)

ಉತ್ತರ: ಮೂರು (ಸಿದ್ಧತೆ, ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶದ ನಿಯಮ).

ಕಲಿಕಾ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ 'ಸ್ಥಗಿತ ಹಂತ' (Plateau) ಎಂದರೆ ಏನು? (CTET-2014)

ಉತ್ತರ: ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣದಿರುವ ಹಂತ.

'ಪ್ರಗತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣ'ದ (Progressive Education) ಪಿತಾಮಹ ಯಾರು? (CTET-2012)

ಉತ್ತರ: ಜಾನ್ ಡ್ಯೂಯಿ.

CCE ಎಂದರೆ ಏನು? (KarTET-2019)

ಉತ್ತರ: ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.

ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮಕ್ಕಳ IQ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ? (CTET-2015)

ಉತ್ತರ: 140 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.

'ಕಿಂಡರ್ ಗಾರ್ಟನ್' (Kindergarten) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದವರು ಯಾರು? (KPSC FDA-2011)

ಉತ್ತರ: ಫ್ರೋಬೆಲ್.

ಮಗುವಿನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಧಾನ ಯಾವುದು? (KarTET-2014)

ಉತ್ತರ: ಅಂತರವಲೋಕನ ವಿಧಾನ.

'ಲರ್ನಿಂಗ್ ಬೈ ಡೂಯಿಂಗ್' (ಮಾಡಿ ಕಲಿ) ತತ್ವ ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ? (CTET-2018)

ಉತ್ತರ: ಜಾನ್ ಡ್ಯೂಯಿ.

'ಮೈಕ್ರೋ ಟೀಚಿಂಗ್' (ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬೋಧನೆ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ನೀಡಿದವರು ಯಾರು? (UPTET-2017)

ಉತ್ತರ: ಡಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಅಲೆನ್.

ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು? (GPSTR-2019)

ಉತ್ತರ: ತರಗತಿಯ ತಕ್ಷಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು.

ಮಗುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರು ಯಾರು? (KarTET-2015)

ಉತ್ತರ: ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗಾಲ್ಟನ್.

ಪ್ರೇರಣೆಯ 'Instinct Theory' (ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ) ನೀಡಿದವರು ಯಾರು? (HTET-2019)

ಉತ್ತರ: ವಿಲಿಯಂ ಮೆಕ್‌ಡೂಗಲ್.