ಕಾವೇರಿ ನದಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು "ದಕ್ಷಿಣ ಗಂಗೆ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ..
1. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ
ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜೀವನದಿಯಾಗಿದೆ.
ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ತಲಕಾವೇರಿ.
ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 800 ಕಿ.ಮೀ.
ಹರಿಯುವ ದಿಕ್ಕು: ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಹರಿಯುವ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು (ಪುದುಚೇರಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ).
2. ಉಪನದಿಗಳು
ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಅನೇಕ ಉಪನದಿಗಳ ಬಲದಿಂದ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳು
ಎಡದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳು:
- ಹೇಮಾವತಿ -> ಹಾರಂಗಿ
- ಹಾರಂಗಿ -> ಅರ್ಕಾವತಿ
- ಅರ್ಕಾವತಿ -> ಶಿಂಷಾ
- ಶಿಂಷಾ -> ಲೋಕಪಾವನಿ
ಬಲದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳು:
- ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ -> ಕಬಿನಿ
- ಕಬಿನಿ -> ಭವಾನಿ
- ಭವಾನಿ -> ನೊಯ್ಯಾಲ್
- ನೊಯ್ಯಾಲ್ -> ಅಮರಾವತಿ
3. ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಸಂಘರ್ಷ
ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಯು ಭಾರತದ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಅಂತರ್-ರಾಜ್ಯ ಜಲ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಮೂಲ: ಈ ವಿವಾದವು 1892 ಮತ್ತು 1924 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಮುಖ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ.
ಕಾವೇರಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ:-
ವಿವಾದವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 1990 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
2007 ರ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು: ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ 419 TMC, ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ 270 TMC, ಕೇರಳಕ್ಕೆ 30 TMC ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿಗೆ 7 TMC ನೀರನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿತು.
4. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು (2018)
ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು:
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 14.75 TMC ನೀರನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಂಚಿಕೆ: ಕರ್ನಾಟಕ (284.75 TMC), ತಮಿಳುನಾಡು (404.25 TMC).
ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA): ತೀರ್ಪನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು.
5. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆ: ಮೇಕೆದಾಟು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಕನಕಪುರ ಸಮೀಪ ಮೇಕೆದಾಟು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಇದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದು ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ನೀರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅದರ ವಾದ.
ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ವಿವರವಾದ ಪಠ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ನೀವು ನಿಮ್ಮ ನೋಟ್ಸ್ಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಕಾವೇರಿ ನದಿ: ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
1. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಎಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ? (FDA - 2011)
ಉತ್ತರ: ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ ಸಾಲಿನ 'ತಲಕಾವೇರಿ'ಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
2. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಗಂಗೆ ಎಂದು ಯಾವ ನದಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? (PC - 2015)
ಉತ್ತರ: ಕಾವೇರಿ ನದಿ.
3. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ಎಷ್ಟು? (KSRTC - 2016)
ಉತ್ತರ: ಸುಮಾರು 800 ಕಿ.ಮೀ.
4. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಎಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ? (PSI - 2012)
ಉತ್ತರ: ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು (ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ ಇದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ).
5. ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನದಿ ಯಾವುದು? (SDA - 2013)
ಉತ್ತರ: ಕಾವೇರಿ ನದಿ.
6. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಎಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು? (KAS - 2005)
ಉತ್ತರ: 1902 ರಲ್ಲಿ ಶಿವನಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ (ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ).
7. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು ಯಾವುವು?(PDO - 2017)
ಉತ್ತರ: ಹಾರಂಗಿ, ಹೇಮಾವತಿ, ಕಬಿನಿ, ಅರ್ಕಾವತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣಾವತಿ.
8. ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (KRS) ಆಣೆಕಟ್ಟು ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? (SDA - 2015)
ಉತ್ತರ: ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ.
9. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ? (Group C - 2016)
ಉತ್ತರ: ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ.
10. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ಉದ್ದ ಎಷ್ಟು? (PSI - 2014)
ಉತ್ತರ: 320 ಕಿ.ಮೀ.
11. ಕಬಿನಿ ನದಿಯು ಯಾವ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ? (Excise Guard - 2018)
ಉತ್ತರ: ಕಾವೇರಿ ನದಿ.
12. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳು ಯಾವುವು? (PC - 2017)
ಉತ್ತರ: ಆದಿರಂಗ (ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ), ಮಧ್ಯರಂಗ (ಶಿವನಸಮುದ್ರ) ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯರಂಗ (ಶ್ರೀರಂಗಂ - ತಮಿಳುನಾಡು).
13. ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯು ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ?
(FDA - 2017) ಉತ್ತರ: ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (KRS) ಬಳಿ.
14. ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಯ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ ಯಾವುದು? (SDA - 2014)
ಉತ್ತರ: ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟ.
15. ಮೆಟ್ಟೂರು ಆಣೆಕಟ್ಟು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ? (PSI - 2011)
ಉತ್ತರ: ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ, ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ.
16. ಹಾರಂಗಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? (SDA - 2012)
ಉತ್ತರ: ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ (ಕುಶಾಲನಗರ ಬಳಿ).
17. ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (Tribunal) ಯಾವಾಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? (KAS - 2011)
ಉತ್ತರ: 1990 ರಲ್ಲಿ.
18. ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಕಟ್ಟೆ ಎಂದು ಯಾವ ಆಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? (PC - 2014)
ಉತ್ತರ: ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (KRS).
19. ಹೊಗೇನಕಲ್ ಜಲಪಾತ ಯಾವ ನದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ? (FDA - 2011)
ಉತ್ತರ: ಕಾವೇರಿ ನದಿ (ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ).
20. ಲೋಕಪಾವನಿ ಎಂಬುದು ಯಾವ ನದಿಯ ಉಪನದಿ? (SDA - 2013)
ಉತ್ತರ: ಕಾವೇರಿ ನದಿ.
21. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುತ್ತದೆ? (Group C - 2018)
ಉತ್ತರ: ಪೂಂಪುಹಾರ್ (ಇದನ್ನು ಕಾವೇರಿ ಪೂಂಪಟ್ಟಣಂ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ).
22. ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯು ಎಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ?(Excise Guard - 2016)
ಉತ್ತರ: ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ.
23. ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ಅಥವಾ ಶಿಲ್ಪಿ ಯಾರು? (PC - 2015)
ಉತ್ತರ: ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ.
24. ಕಪಿಲಾ ನದಿ ಎಂದು ಯಾವ ನದಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? (SDA - 2016)
ಉತ್ತರ: ಕಬಿನಿ ನದಿ.
25. ಅರ್ಕಾವತಿ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳ ಯಾವುದು? (PSI - 2017)
ಉತ್ತರ: ಮೇಕೆದಾಟು (ಸಂಗಮ)..
26. ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ ಜಲಪಾತ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? (PC - 2018)
ಉತ್ತರ: ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ (ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ ತಾಲೂಕು).
27. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿ (ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ) ಯಾವುದು? (Expected - 2026)
ಉತ್ತರ: ಕಬಿನಿ ನದಿ.
28. ಅಮರಾವತಿ, ಭವಾನಿ ಮತ್ತು ನೊಯ್ಯಾಲ್ ನದಿಗಳು ಯಾವ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳು? (RRB - 2016)
ಉತ್ತರ: ಕಾವೇರಿ ನದಿ.
29. ಕಾವೇರಿ ನದಿ ವಿವಾದವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ? (FDA - 2015)
ಉತ್ತರ: ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು.
30. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಯಾವ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ?(KPSC Group C - 2017)
ಉತ್ತರ: ಕಾವೇರಿ ನದಿ.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ